Kleine hondenrassen

Wanneer noemen we een hond klein?

Klein noemen we in deze atlas een hond die doorgaans tot ongeveer 40 cm schofthoogte en ongeveer 13 kg blijft. Dat is een richtlijn van de redactie en geen officiële grens. De FCI deelt rassen in op afkomst en functie, niet op formaat, dus een vaste maat voor "klein" bestaat er niet. Wij houden daarom één herkenbare lijn aan, zodat je 29 rassen naast elkaar kunt leggen zonder per rasdossier te moeten rekenen.

Rassen die vlak bij die lijn zitten, kijkt de redactie met de hand na en deelt ze in op wat ze in de praktijk zijn. Dat is met opzet, want rasstandaarden werken met bereiken. Een Franse Bulldog blijft rond 35 cm maar kan 8 tot 14 kg wegen, terwijl een Chihuahua met 15 tot 23 cm en maximaal ongeveer 2,7 kg in een heel andere orde van grootte zit. Binnen hetzelfde ras schelen reuen en teven vaak enkele centimeters, en bij kruisingen valt de marge nog breder uit.

Zit het ras dat je in gedachten hebt net boven deze lijn, kijk dan bij de middelgrote hondenrassen. Wat er ruim boven uitkomt, staat in de lijst met grote hondenrassen. De drie lijsten sluiten op elkaar aan, zodat geen enkel ras tussen wal en schip valt.

De 29 kleine hondenrassen in deze lijst

De spreiding binnen deze lijst is groter dan het woord klein doet vermoeden. Aan de onderkant staan honden die je met twee handen optilt: de Pomeriaan weegt 1,5 tot 3,2 kg bij 18 tot 22 cm, de Pekinees blijft tussen 15 en 22 cm en de Yorkshire Terrier komt tot 3,2 kg. Aan de bovenkant zitten rassen die tegen de grens aan schuren: de Foxterrier en de Boston Terrier komen rond 40 cm uit, de Welsh Terrier tot 39 cm, en qua gewicht gaat de Franse Bulldog tot 14 kg en de Cockapoo tot 13,6 kg. Tussen de lichtste en de zwaarste hond in deze lijst zit dus een factor van bijna tien.

Ook qua type is de lijst gemengd. Ruwweg de helft komt uit de hoek van de gezelschaps- en dwerghonden, gefokt om binnen te leven en dicht bij mensen te zijn. Daarnaast staat er een stevige groep terriërs, oorspronkelijk werkhonden die zelfstandig moesten beslissen. En er zijn enkele kleine kruisingen, waarbij de opgegeven maten per lijn sterker uiteenlopen dan bij een gesloten rasstandaard.

• 14 gezelschaps- en dwerghonden, van de Mopshond en de Shih Tzu tot de Cavalier King Charles Spaniel, de Havanezer en de Coton de Tulear.
• 7 terriërs: Jack Russell Terriër, Parson Russell Terriër, Foxterrier, Welsh Terrier, Cairn Terrier, Yorkshire Terrier en Border Terrier.
• 3 kleine kruisingen uit de doodle-hoek: Maltipoo, Cockapoo en Cavapoo, met de ruimste maatmarges van de lijst.
• 5 rassen uit andere groepen: de Teckel, de Welsh Corgi (Pembroke) en de Sheltie uit de herdershoek, de Pomeriaan bij de spitsen en de Dwergpinscher bij de pinschers en schnauzers.

Klein betekent niet vanzelf weinig beweging

De bewegingsbehoefte in deze lijst loopt sterk uiteen, en het formaat voorspelt hem niet. De Welsh Terrier staat in zijn rasdossier op 1 tot 2 uur per dag, de Parson Russell Terriër op ruim en intensief bewegen, en de Jack Russell Terriër op veel. Ook de Teckel, de Foxterrier en de Border Terrier komen op ongeveer een uur per dag uit. Dat zijn allemaal honden die onder de 40 cm blijven.

Aan de andere kant van diezelfde lijst staan rassen met een bescheiden programma: de Shih Tzu en de Pomeriaan houden het beperkt, de Lhasa Apso bescheiden, en bij de Mopshond staat kort en rustig. Ook de Papillon is klein maar wordt in zijn dossier omschreven als een actief dwergje, dus lichtgewicht en luiheid gaan hier niet samen.

Dat verschil zie je terug in de score rustig aan doen mogelijk. De Jack Russell Terriër, de Parson Russell Terriër en de Foxterrier krijgen daar één pootje: een rustiger tempo is bij hen lastig vol te houden. Rassen als de Franse Bulldog, de Mopshond en de Pomeriaan staan op vier pootjes. Die scores zijn inschattingen van de redactie op basis van de rasdossiers, geen metingen, en ze zeggen niets over wat één individuele hond nodig heeft. Wie een kleine hond met veel energie in huis heeft, heeft baat bij een vaste plek om te rennen en te snuffelen, bijvoorbeeld een van de losloopweides in de buurt.

Waar je op let bij een kleine hond in huis

Een kleine hond neemt weinig plaats in, maar hij vraagt wel bewuste keuzes. Omdat hij lichter is, wordt hij sneller opgetild dan aangesproken, en dat gaat ten koste van zijn eigen inbreng. Laat hem waar het kan zelf lopen, zelf naderen en zelf weglopen. Dat bouwt vertrouwen op en voorkomt dat hij zich moet verweren omdat hij zich zonder waarschuwing van de grond voelt komen.

Verder helpt het om een paar zaken van bij het begin vast te leggen. Ze kosten weinig moeite en schelen jaren later veel.

• Spreek af waar de hond mag rusten, en houd die plek echt vrij: kleine honden liggen graag op looproutes en worden daar aangestoten.
• Leer kinderen dat een liggende hond met rust gelaten wordt, ongeacht hoe klein en aaibaar hij oogt.
• Weeg mee wat hij per dag eet. Bij een hond van vier kilo telt een extra koekje veel zwaarder door dan bij een hond van dertig kilo.
• Reken op verschil in vachtwerk: de scores voor onderhoudsarme vacht lopen in deze lijst van één tot vijf pootjes.
• Twijfel je over springen, traplopen, gewicht of gebit, leg het dan voor aan je dierenarts. Wij geven geen medisch advies.

Wat deze lijst niet zegt

Formaat voorspelt geen karakter. Binnen deze 29 rassen zit het volledige bereik van de score kindvriendelijk: de Havanezer, de Coton de Tulear, de Cavalier King Charles Spaniel en de Border Terrier staan op vijf pootjes, terwijl de Chihuahua en de Pekinees op twee staan. Ze zijn allemaal klein. Ook trainbaarheid varieert: de Sheltie, de Papillon en de Havanezer krijgen vijf pootjes, de Teckel, de Lhasa Apso en de Pekinees twee. Wat een hond nodig heeft, staat in zijn rasdossier, niet op de weegschaal.

Vachtonderhoud staat eveneens los van formaat. De Boston Terrier en de Dwergpinscher scoren vijf pootjes op onderhoudsarme vacht, terwijl de Shih Tzu, de Havanezer, de Maltezer en de Yorkshire Terrier op één pootje staan: dat is dagelijks werk of periodiek trimmen. Let op wat die score wel en niet betekent. Hij gaat over de hoeveelheid verzorgingswerk, niet over hoeveel haar je in huis terugvindt en zeker niet over allergie. Wil je op dat punt filteren, gebruik dan de lijst met hondenrassen met weinig vachtonderhoud.

Tot slot: alleen thuis kunnen blijven is geen sterkte van kleine honden, en ook niet van grote. Geen enkel ras in de atlas haalt op die score meer dan drie pootjes. Zoek je vooral een hond die in een flat past of die toegankelijk is als eerste hond, dan kom je verder met de lijsten hondenrassen voor een appartement en hondenrassen voor beginners. Alle scores hier zijn inschattingen van de redactie op basis van de rasdossiers, bedoeld om te vergelijken, niet om te beslissen.

Veelgestelde vragen over kleine hondenrassen