Markiesje
Een elegant zwart gezelschapshondje van eigen bodem, teruggefokt naar de 'spioentjes' op zeventiende-eeuwse Hollandse schilderijen. Zachtaardig, vrolijk en met weinig vachtwerk, maar wel met een wachtlijst: dit is een zeldzaam ras in opbouw.
In dit artikel
De Markiesje in het kort
Het Markiesje is een van de jongste Nederlandse rassen: pas in 1999 officieel erkend door de Raad van Beheer, na een herfokprogramma dat in de jaren zeventig begon. De rasvereniging omschrijft het ideaal als een fijngebouwde, zwarte, kleine spioen, elegant en alert: vriendelijk, rustig en intelligent, nooit nerveus of agressief.
Hij weegt zes tot acht kilo, vraagt weinig vachtwerk en past zich vlot aan, van appartement tot gezin. De keerzijde: het ras is klein in aantal, dus op een pup wacht je doorgaans een tot twee jaar. Benieuwd of dit Nederlandse hondje bij jou past? Doe verderop de match.
- Schofthoogte
- ± 35–37 cmideaal: reu 37 cm, teef 35 cm
- Gewicht
- 6–8 kgfijngebouwd en elegant
- Levensverwachting
- ± 13 jaarmeer dan 16 komt voor
- Beweging
- Gemiddelddagelijkse wandelingen met losloop
- Vacht
- Weinig werkhalflang, zijdeachtig; wekelijks borstelen
- Herkomst
- Nederlandgezelschapshond, 'spioen'
De Markiesje in scores
Elke hond in de atlas krijgt scores op dezelfde meetlat, zodat je rassen eerlijk naast elkaar kunt leggen.
Meer pootjes betekent altijd makkelijker voor jou als baas, niet "meer van die eigenschap".
Wat voor karakter heeft een Markiesje?
De Nederlandse rasstandaard vraagt een hondje dat vriendelijk, rustig en intelligent is, en nadrukkelijk nooit nerveus, angstig, bijterig of agressief. Het LICG, het Nederlandse voorlichtingsinstituut voor gezelschapsdieren, vult aan: zachtaardig, vrolijk, gevoelig en aanhankelijk.
In huis is het een schaduwhondje dat je overal volgt en bezoek hartelijk begroet. Waaks is hij in de milde zin van het woord: hij meldt dat er iemand is en gaat daarna gezellig mee op onderzoek. Buiten toont hij zijn sportieve kant: rennen, spelen en meedoen met sporten als behendigheid en doggydance gaan hem goed af.
Zijn gevoeligheid is een aandachtspunt in positieve zin: hij leest je stemming feilloos, maar een harde aanpak of een onrustig huishouden doet hem zichtbaar wat. Rust en vriendelijkheid halen het beste in hem naar boven.
Is een Markiesje geschikt voor een gezin?
Ja, en van harte. Hij is gefokt als gezelschapshond en gedraagt zich daar ook naar: sociaal met mensen, doorgaans vlot met andere honden en zelfs met katten als hij er jong mee kennismaakt. Alleen bij kleine knaagdieren is voorzichtigheid verstandig.
Bij jonge kinderen geldt hetzelfde als bij elk licht hondje van een kilo of zeven: het gaat vrijwel altijd goed, zolang kinderen leren dat hij geen knuffelbeest is dat je optilt en versleept. Houd bij peuters toezicht en geef de hond een eigen rustplek waar hij ongestoord kan liggen.
Past deze hond bij jou?
Zes korte vragen, je ziet meteen je match.
Kies hierboven je situatie om je persoonlijke match te zien.
Kan een Markiesje in een appartement wonen?
Ja. Het LICG noemt het ras uitdrukkelijk geschikt voor een appartement, mits hij dagelijks voldoende beweging en aandacht krijgt. Zijn formaat, zijn rustige binnenshuisgedrag en zijn milde meldingsdrang maken hem een prettige buur.
Wat hij niet verdraagt, is er alleen maar bíj zijn. Dit hondje is gefokt om dicht bij zijn mensen te leven: een appartement met een thuiswerkende baas is voor hem een paleis, een groot huis waar niemand thuis is een straf.
Hoeveel beweging heeft een Markiesje nodig?
Zijn bewegingsbehoefte is gemiddeld: dagelijkse wandelingen met regelmatig een stuk losloop en spel, zo omschrijft het LICG het. Hij is licht, lenig en vlot, en loopt langer moeiteloos mee als jij dat wilt.
Wil je meer met hem doen, dan kan dat prima: Markiesjes doen mee aan flyball, behendigheid en doggydance. Ook denkwerk telt mee: snuffelspelletjes en kleine leeropdrachten maken dit intelligente hondje net zo moe als een extra rondje park.
Verhaart een Markiesje veel?
Nee, het valt echt mee. Zijn halflange, zijdeachtige zwarte vacht (eventueel met witte aftekeningen) heeft weinig ondervacht. Volgens het LICG verhaart hij maar een of twee keer per jaar intensief; daarbuiten verliest hij weinig haar.
Het onderhoud is navenant licht: wekelijks doorborstelen, met extra aandacht voor de bevedering aan oren, broek en staart waar klitjes ontstaan. Trimmen of scheren is niet nodig, zijn vacht hoort er natuurlijk uit te zien.
Hoe voed je een Markiesje op?
Met zachtheid en consequentie: dit gevoelige, intelligente hondje leert snel via beloningen en haakt af bij een harde hand. Korte, vrolijke trainingssessies leveren meer op dan lange, strenge lessen.
Omdat hij zo aanhankelijk is, verdient zelfstandigheid vroege aandacht: oefen vanaf de eerste weken met alleen thuis blijven, dan kan hij later zonder stress een paar uur overbruggen. Neem daarnaast de socialisatieperiode serieus, zodat zijn gevoeligheid niet omslaat in schuwheid, en overweeg een goede puppyklas voor een vliegende start.
Waarom staat er een wachtlijst voor een Markiesje?
Omdat het ras klein en jong is. Het Markiesje werd vanaf het midden van de jaren zeventig teruggefokt op initiatief van Mia van Woerden, naar het voorbeeld van de kleine zwarte 'spioentjes' op zeventiende- en achttiende-eeuwse schilderijen. Het eerste geplande nest werd geboren in 1979 en op 1 mei 1999 erkende de Raad van Beheer het ras officieel. In 2025 waren er ruim 3.300 Markiesjes geregistreerd, met naar schatting zo'n 2.000 nu levende honden.
Belangrijk om te weten: het Markiesje heeft een Nederlandse rasstandaard en stambomen via de Raad van Beheer, maar is niet erkend door de FCI, de internationale overkoepelende kennelclub. Het ras geldt als 'in opbouw': het stamboek is open en de vereniging stuurt actief op gezondheid en genetische diversiteit.
De praktische kant: de rasvereniging hanteert een transparante wachtlijst, met momenteel ongeveer een jaar wachttijd voor een reu en zo'n twee jaar voor een teef. Wie een Markiesje wil, plant dus vooruit.
Wat kost een Markiesje?
Eerlijk antwoord: betrouwbare Belgische bedragen voor de aanschaf, het voer, de dierenarts en de verzekering van een Markiesje zetten we hier pas neer zodra we ze met bronnen kunnen onderbouwen. Liever even geen cijfer dan een verzonnen cijfer. Reken er wel op dat een hond, groot of klein, elke maand een vast budget vraagt, en dat prijzen sterk verschillen per fokker en regio.
Wat we nu al wel kunnen zeggen over pup via de rasvereniging: ± €1.250 (richtprijs Nederlandse Markiesjes Vereniging; fokkers kunnen iets afwijken).
Wat we nu al wel kunnen zeggen over vachtverzorging: Vooral tijd: wekelijks borstelen, geen trimsalon nodig.
Eerlijk over de Markiesje
- Je wacht op hem, hij niet op jou. Reken op een wachtlijst van een tot twee jaar via de rasvereniging. Aanbieders die 'direct een Markiesje' beloven, verdienen wantrouwen.
- Geen FCI-erkenning. Het ras is nationaal erkend door de Raad van Beheer, maar niet door de FCI. Voor internationale shows en fokkerij heeft dat gevolgen; voor jou als huisgenoot niet.
- Hij is aanhankelijk, elke dag. Een gezelschapshondje pur sang: hele dagen alleen zijn maakt hem ongelukkig, hoe goed je het ook traint.
- Gevoelig is niet hetzelfde als bang, maar het scheelt weinig. Een schreeuwend huishouden of ruwe aanpak maakt van dit zachte hondje een teruggetrokken hondje. Rust is een voorwaarde.
- Klein ras, kleine genenpool. De vereniging bewaakt de diversiteit actief met DNA-tests en een open stamboek, maar bij een jong ras blijft dit een blijvend aandachtspunt.
De route van pup naar senior
Elke levensfase vraagt iets anders van je. Dit zijn de haltes waar je bij dit ras rekening mee houdt.
Zacht landen in de wereld
Socialiseer breed maar rustig: dit gevoelige hondje leert het best in een positieve sfeer. Begin meteen met korte oefenmomentjes alleen, zodat aanhankelijkheid geen verlatingsstress wordt.
Leren met beloningen
Zijn intelligentie vraagt nu om richting: korte, speelse trainingen en eerste kennismaking met netjes aan de lijn lopen. Laat rond deze leeftijd ook de knieën en ogen bij de dierenarts bespreken.
De vrolijke puber
Hij test voorzichtig je regels en zijn sportieve kant bloeit op. Dit is een mooi moment om een sport te proberen: behendigheid, flyball of doggydance passen goed bij zijn lijf en brein.
Volwassen: gezelschap en ritme
Dagelijkse wandelingen, spel en jouw nabijheid houden hem in balans. Het vachtwerk blijft licht: wekelijks borstelen en af en toe klitjes wegwerken achter de oren.
Senior: rustig aan, samen
Markiesjes worden gemiddeld zo'n dertien jaar en regelmatig ouder dan zestien. Houd zijn gewicht en gebit in de gaten, pas het tempo aan en laat kreupelheid of troebele ogen tijdig door je dierenarts nakijken.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij de Markiesje?
Het Markiesje geldt als een relatief gezond ras zonder overdreven uiterlijke kenmerken. De rasvereniging screent fokdieren verplicht en volgt de populatie met DNA-onderzoek. Vraag een fokker altijd naar de uitslagen van beide ouderdieren.
Een knieschijf die uit zijn groeve schiet, het meest voorkomende orthopedische probleem bij het ras. De meeste geteste honden zijn vrij of hebben hooguit graad 1 zonder klachten; met graad 2 of hoger mag niet gefokt worden. Fokdieren worden vanaf twaalf maanden eenmalig gescreend.
Een erfelijke netvliesaandoening die begint met slechter zien in de schemering en tot blindheid kan leiden. Fokdieren moeten een DNA-test op de prcd-variant hebben; vraag naar de uitslag.
Een erfelijke bewegingsstoornis met aanvalsgewijze spierkrampen, vaak zichtbaar vanaf een maand of drie tot vier, bijvoorbeeld bij inspanning. Er bestaat een DNA-test en fokdieren worden erop getest.
Naast PRA komen distichiasis (extra haartjes op de ooglidrand) en cataract voor. Fokdieren ondergaan vanaf achttien maanden een jaarlijks geldig ECVO-oogonderzoek.
Weet je niet welke uitslagen je precies moet opvragen? Download de gratis checklist “Wat vraag je een fokker?”, met alle onderzoeken die bij dit ras horen op één A4.
Waar vind je een goede pup?
Bij dit ras is er maar één verstandige route: de Nederlandse Markiesjes Vereniging. Zij beheert een transparante wachtlijst met pupbemiddeling, begeleidt nesten en bewaakt de verplichte gezondheidstesten. De stambomen lopen via de Raad van Beheer; in België is de KMSH (Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus) het aanspreekpunt voor stamboomzaken, al zit vrijwel de hele fokkerij in Nederland.
Wees eerlijk naar jezelf over de wachttijd: ongeveer een jaar voor een reu en twee jaar voor een teef. Dat wachten is bij een zeldzaam ras normaal en zelfs een goed teken, want het betekent dat er niet op commercie gefokt wordt. Een Markiesje zonder stamboom uit een advertentie is vrijwel nooit wat het belooft te zijn.
Koop je bij een kweker? Check of hij erkend is met zijn HK-nummer in de officiële lijst van Dierenwelzijn Vlaanderen.
Veelgestelde vragen over de Markiesje
Wat voor karakter heeft een Markiesje?
Vriendelijk, rustig en intelligent, zo vraagt de rasstandaard het letterlijk. In de praktijk is het een zachtaardig, vrolijk en aanhankelijk gezelschapshondje dat gevoelig is voor de sfeer in huis.
Is het Markiesje een erkend ras?
Ja en nee. De Raad van Beheer erkende het Markiesje op 1 mei 1999 als Nederlands nationaal ras met een eigen rasstandaard en stambomen. De internationale kennelclub FCI heeft het ras nog niet erkend; het geldt als ras in opbouw.
Hoe lang is de wachtlijst voor een Markiesje-pup?
Via de Nederlandse Markiesjes Vereniging wacht je momenteel ongeveer een jaar op een reu en zo'n twee jaar op een teef. De vereniging hanteert een richtprijs van 1.250 euro per pup.
Kan een Markiesje in een appartement wonen?
Ja, het LICG noemt het ras daar uitdrukkelijk geschikt voor, zolang hij dagelijks beweging en voldoende aandacht krijgt. Zijn formaat en rustige binnenshuisgedrag passen goed bij kleiner wonen.
Verhaart een Markiesje veel?
Nee. De halflange, zijdeachtige vacht heeft weinig ondervacht en verhaart maar een of twee keer per jaar intensief. Wekelijks doorborstelen volstaat en een trimsalon is niet nodig.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij het Markiesje?
Het ras geldt als relatief gezond. Aandachtspunten zijn patellaluxatie, de erfelijke oogaandoening PRA-prcd, de bewegingsstoornis paroxysmale dyskinesie en enkele oogafwijkingen; fokdieren worden hierop verplicht getest.
Bronnen bij deze pagina (5)
- Nederlandse Markiesjes Vereniging – Het Markiesje, geschiedenis, erkenning 1999, rasstandaard, maten, populatiecijfers.
- Nederlandse Markiesjes Vereniging – Gezondheid, verplichte tests: patella, ECVO, DNA PRA-prcd en PD; fokbeleid.
- Nederlandse Markiesjes Vereniging – Aanschaf, wachtlijst (± 1 jaar reu, ± 2 jaar teef), richtprijs €1.250, pupbemiddeling.
- Houden van Honden (Raad van Beheer), maten, gewicht 6-8 kg, karakter, nationale erkenning, fokonderzoeken.
- LICG – Markiesje, levensverwachting ± 13 jaar, karakter, beweging, vacht, gezondheid, geschiktheid.