Rustige hondenrassen

Wat een rustig hondenras is, en wat niet

Rustig betekent in deze atlas één ding: het ras komt toe met een bescheiden bewegingsprogramma. De rassen op deze pagina halen 4 of 5 pootjes op de score Rustig aan doen mogelijk, een inschatting van de redactie op basis van de rasdossiers. Hoe hoger die score, hoe beter een rustiger tempo bij het ras past. Een kleine groep haalt vijf pootjes, zoals de Griffon Bruxellois en de Japanse Chin, en het gros van de lijst staat op vier. Ook vijf pootjes betekent niet nul beweging, want elke hond moet dagelijks naar buiten.

Wat de score niet meet, is hoe een hond zich in huis gedraagt. Een lage bewegingsbehoefte zegt niets over blaffen, over hoe snel een hond opspringt bij de deurbel of over hoeveel aandacht hij vraagt. Een hond die buiten met een half uur toekomt, kan binnen best aanwezig zijn. Andersom kan een hond met veel uithoudingsvermogen na een goede wandeling urenlang liggen slapen.

Rustig valt ook niet samen met klein wonen. Een deel van deze rassen haalt maar één of twee pootjes voor wonen in een appartement, terwijl het gros daar ruim scoort: de Chihuahua en de Griffon Bruxellois staan er bovenaan. Zoek je vooral een hond voor een flat, kijk dan bij de hondenrassen voor een appartement: dat is een andere vraag dan deze.

De 62 rustigste rassen in deze lijst

De bewegingskolom loopt van ongeveer twintig minuten tot ongeveer een uur per dag. Aan de bescheiden kant staan de Mopshond met kort en rustig, de Engelse Bulldog met een lage behoefte en de Shih Tzu met beperkt. In het midden zitten rassen die op ongeveer een half uur uitkomen, zoals de Pekinees en de King Charles Spaniel, met de Coton de Tulear op ongeveer 45 minuten net daarboven. Bovenaan komen zwaardere rassen als de Sint-Bernard en de Komondor op ongeveer een uur uit.

Qua formaat is de lijst opvallend gemengd. Er staan zowel dwerghonden als zwaardere rassen in, en het gewicht zegt hier weinig over het tempo. De Pomchi blijft rond 1,5 tot 3,5 kg, terwijl de Mastín del Pirineo 60 tot 90 kg weegt en toch in dezelfde lijst staat. Zwaar en kalm gaan bij enkele molossers samen, licht en kalm bij een reeks gezelschapshonden. Zoek je specifiek op formaat, dan helpen de kleine hondenrassen en de grote hondenrassen je sneller verder.

• Overwegend kleine rassen: het grootste deel van de lijst is klein, van de Pomeriaan (18 tot 22 cm) en de Chihuahua tot de Bolognezer en de Russian Toy.
• Een kleinere middenmoot: rassen als de Chow Chow (48 tot 56 cm), de Continental Bulldog (42 tot 50 cm) en de Basset Hound (33 tot 38 cm en 20 tot 29 kg) zitten tussen klein en groot in.
• Ook een reeks zware rassen: de Sint-Bernard (70 tot 90 cm en 63 tot 81 kg), de Newfoundlander (ongeveer 71 cm en rond 68 kg) en de Komondor (vanaf 70 cm) staan in dezelfde lijst.
• De vacht verschilt sterk: van kort en glad bij de Franse Bulldog tot een lange dubbele vacht bij de Pekinees, dagelijks borstelen bij de Shih Tzu en witte koorden bij de Komondor.

Een kalm karakter betekent niet nul beweging

Elke hond heeft dagelijks naar buiten nodig, ook een ras uit deze lijst. Zelfs bij de rassen met de laagste bewegingsbehoefte staat er in het dossier een dagelijks programma: kort en rustig is iets anders dan niets. Wandelen doet meer dan spieren belasten. Het geeft een hond frisse lucht, wisselende ondergrond, geuren en het ritme waar hij zijn dag aan ophangt.

Voor rustige rassen werkt kwaliteit beter dan afstand. Een snuffelwandeling van twintig minuten waarin je hond zelf het tempo bepaalt en overal zijn neus in steekt, vraagt geestelijk meer van hem dan hetzelfde rondje in stevig tempo. Snuffelen en kauwen zijn bovendien activiteiten die honden tot rust brengen: het zijn herhalende, voorspelbare handelingen waar ze bij zakken. Een snuffelmat, wat voer verstopt in het gras of een geschikt kauwvoorwerp na de wandeling doen vaak meer voor de avond dan een extra ronde.

Verdeel de beweging liever over de dag dan in één blok, en pas het tempo aan aan de hond die je voor je hebt. Bij warm weer schuif je een wandeling naar de vroege ochtend of de late avond. Wil je je hond af en toe vrij laten lopen op een omheind terrein, dan vind je op de losloopweides plekken waar dat kan, ook voor honden die het rustiger houden.

Rust in huis komt ook van jou

Een groot deel van de rust in een huishouden zit niet in het ras, maar in hoe de dag eruitziet. Honden lezen patronen. Als eten, wandelen en aandacht ongeveer op vaste momenten vallen, hoeft je hond niet de hele dag te controleren of er iets staat te gebeuren. Dat scheelt meer dan een extra rondje.

Afschakelen is bovendien iets wat je kunt oefenen, en het gaat het snelst als je het beloont in plaats van afdwingt. Beloon het moment waarop je hond uit zichzelf gaat liggen, ook als er verder niets gebeurt. Aversieve methodes, straf of correctiemateriaal horen hier niet thuis: ze onderdrukken gedrag zonder een hond te leren ontspannen, en ze zetten de relatie onder druk.

• Geef een vaste slaapplek op een rustig punt in huis, uit de looplijn en niet naast de voordeur.
• Houd een voorspelbaar dagritme aan, met herkenbare momenten voor wandelen, eten en samen niets doen.
• Beantwoord niet elke prikkel: niet elk geluid vraagt om opstaan, niet elke blik om aandacht. Je hond kopieert dat tempo.
• Bouw rustmomenten bewust op met een kauwmoment of iets om op te snuffelen, en beloon het liggen zelf.
• Beloon kalm gedrag op het juiste moment, dus tijdens de rust en niet pas wanneer je hond weer overeind komt.

Wat deze score niet zegt

De score Rustig aan doen mogelijk gaat uitsluitend over de bewegingsbehoefte. Hij zegt niets over blaffen: hoeveel een hond van zich laat horen, staat los van hoeveel kilometers hij nodig heeft. Hij zegt ook niets over alleen thuis blijven. Dat is een aparte score, en in deze lijst komt bijna elk ras daar niet boven drie pootjes uit: alleen de Sarplaninac en de Komondor halen vier. Zoek je daarop, gebruik dan die lijst en niet deze.

Vachtonderhoud staat er los van. Negen rassen in deze lijst staan op één pootje voor onderhoudsarme vacht. Een rustige hond kan dus perfect een vacht hebben die dagelijks werk vraagt, van het dagelijkse borstelen bij de Shih Tzu tot de koorden van de Komondor. Hetzelfde geldt voor toegankelijkheid als eerste hond: zeven rassen uit deze lijst staan op één pootje voor beginners en staan hier toch bij de rustige rassen. Ben je daar vooral naar op zoek, bekijk dan de hondenrassen voor beginners.

Nog iets willen we eerlijk benoemen. Bij sommige rassen met een korte snuit hangt een bescheiden bewegingsprogramma samen met de bouw van de hond, en niet met een kalm karakter. Weinig beweging aankunnen is iets anders dan weinig beweging nodig hebben, en het eerste is geen kenmerk om een hond op uit te kiezen. Twijfel je over de belastbaarheid van een hond, bijvoorbeeld bij inspanning of bij warm weer, bespreek dat dan met je dierenarts. Die kent de hond die voor je staat, en wij niet.

Veelgestelde vragen over rustige hondenrassen