Tiroler Brak
Een taaie Oostenrijkse speurhond uit de Tiroler bergen: zelfstandig, luidjagend en met een neus die uren aan één stuk doorwerkt. Een prachtige werker, maar geen doorsnee gezinshond.
In dit artikel
De Tiroler Brak in het kort
De Tiroler Brak is volgens de FCI-standaard de ideale werkhond voor de jager in bos en bergen: hij jaagt zelfstandig op haas en vos, geeft daarbij luid hals en volgt het zweetspoor van aangeschoten wild. Het ras wordt in Tirol al sinds 1860 doelgericht gefokt en kreeg in 1908 officiële erkenning.
Dit is een werkend jachtras, geen gezelschapsras: reken op een zelfstandige hond met een hoge prooidrift, een luide stem en een grote bewegingsbehoefte. Zijn dubbele vacht vraagt weinig werk. Doe verderop de match.
- Schofthoogte
- 44–50 cmteven 42–48 cm (FCI-standaard 68)
- Gewicht
- ± 16–27 kgindicatief, de FCI-standaard noemt geen gewicht
- Levensverwachting
- 11–14 jaarbronnen lopen uiteen: 11–13 en 12–14 jaar
- Beweging
- Zeer veeldagelijks lange wandelingen plus neuswerk
- Vacht
- Dubbel, dichteen of twee keer per week borstelen
- Herkomst
- Oostenrijkberg- en bosjacht in Tirol
De Tiroler Brak in scores
Elke hond in de atlas krijgt scores op dezelfde meetlat, zodat je rassen eerlijk naast elkaar kunt leggen.
Meer pootjes betekent altijd makkelijker voor jou als baas, niet "meer van die eigenschap".
Wat voor karakter heeft een Tiroler Brak?
De FCI-standaard beschrijft hem als een evenwichtige, gepassioneerde jachthond met een fijne neus, die zelfstandig werkt, met uithoudingsvermogen jaagt, daarbij helder hals geeft en het spoor vasthoudt met een goed richtingsgevoel. Dat is geen sfeerbeschrijving maar een functieomschrijving.
Thuis is hij aanhankelijk en levendig, maar ook eigenzinnig. Hij is niet gefokt om voortdurend naar jou te kijken; hij is gefokt om in zijn eentje een spoor uit te werken terwijl de jager honderden meters verderop staat.
Is een Tiroler Brak geschikt voor een gezin?
Alleen voor een uitgesproken buitengezin. Hij bindt zich hecht aan zijn mensen en kan met kinderen door één deur, maar zijn hoge prooidrift, zijn zelfstandigheid en zijn stem stellen eisen die de meeste gezinnen onderschatten.
Wees eerlijk over de herkomst: dit zijn primair jachtlijnen. Vrijwel elke pup wordt gefokt voor de jachtpraktijk in bos en bergen, en die aanleg neem je mee naar de woonkamer. Kleine huisdieren zoals konijnen of katten zijn een reëel aandachtspunt.
Past deze hond bij jou?
Zes korte vragen, je ziet meteen je match.
Kies hierboven je situatie om je persoonlijke match te zien.
Kan een Tiroler Brak in een appartement wonen?
Nee, dat is geen realistische keuze. Rasprofielen noemen hem uitgesproken ongeschikt voor een flat: hij heeft buitenruimte nodig en zijn luide, draagkrachtige jachtstem hoort in een gehorig gebouw iedereen.
Ook met een tuin geldt: de tuin vervangt het werk niet. Zonder dagelijkse tochten en neuswerk zoekt hij zijn eigen bezigheid, en dat wordt zelden iets wat jou bevalt.
Hoeveel beweging heeft een Tiroler Brak nodig?
Zeer veel. Dit is een berghond met een uitzonderlijk uithoudingsvermogen, gebouwd om urenlang in ruw terrein te werken. Reken op lange dagelijkse wandelingen, aangevuld met speurwerk, mantrailing of een echte jachtinzet.
Los laten lopen is buiten omheind terrein riskant: op een vers spoor vertrekt hij en volgt hij dat kilometers ver, met een zelfverzekerd richtingsgevoel maar zonder aandacht voor jouw stem. Een lange lijn en veilige, afgesloten plekken zijn de norm.
Hoeveel verzorging vraagt de vacht van een Tiroler Brak?
Weinig. Hij heeft volgens de standaard een dubbele vacht met een grove ondervacht, in roodhert-rood of zwart met tan, soms met witte aftekeningen. Een of twee borstelbeurten per week volstaan; hij verhaart gematigd.
Zijn hangoren vragen meer aandacht dan zijn vacht: oorontstekingen worden bij dit ras genoemd. Controleer de oren na elke wandeling door dicht struikgewas en droog ze goed af.
Hoe voed je een Tiroler Brak op?
Met rust, herhaling en beloning. Hij leert vlot en werkt graag samen, maar heeft een consequente begeleider nodig die duidelijk is zonder hard te zijn. Verwacht geen blinde gehoorzaamheid van een hond die gefokt is om zelf te beslissen.
Investeer vanaf de eerste weken in de terugroep via komen als je roept en in brede socialisatie. Train ook het alleen thuis blijven vroeg en stap voor stap: een verveelde brak laat zich horen.
Wat kost een Tiroler Brak?
Eerlijk antwoord: betrouwbare Belgische bedragen voor de aanschaf, het voer, de dierenarts en de verzekering van een Tiroler Brak zetten we hier pas neer zodra we ze met bronnen kunnen onderbouwen. Liever even geen cijfer dan een verzonnen cijfer. Reken er wel op dat een hond, groot of klein, elke maand een vast budget vraagt, en dat prijzen sterk verschillen per fokker en regio.
Wat we nu al wel kunnen zeggen over vachtverzorging: Vooral tijd: één tot twee keer per week borstelen en de oren controleren.
Eerlijk over de Tiroler Brak
- Dit is een werkende jachthond. Vrijwel alle nesten komen uit Oostenrijkse jachtlijnen. Prooidrift, zelfstandigheid en de drang om een spoor uit te werken horen bij het ras en trainen ze niet weg.
- Hij geeft luid hals. Hals geven is precies waarvoor hij gefokt is: een heldere, ver dragende stem op het spoor. In een rijhuis of appartement is dat een dagelijks probleem.
- Terugroepen is een levenslang project. Op een vers spoor is hij doof voor je stem en legt hij zonder aarzelen kilometers af. Vrij lopen kan alleen op veilige, omheinde plekken.
- De genetische basis is smal. Een Duitse studie berekende voor dit ras een gemiddelde inteeltcoëfficiënt van ongeveer 9,5 procent en een effectieve populatiegrootte van rond de 26. Vraag een fokker naar de verwantschap tussen de ouderdieren.
De route van pup naar senior
Elke levensfase vraagt iets anders van je. Dit zijn de haltes waar je bij dit ras rekening mee houdt.
Bergpup in de stad van mensen
Socialiseer breed met mensen, geluiden, verkeer en andere honden, want een jachtlijn groeit vaak buiten op. Begin meteen speels met naam en terugroep, voor de neus het overneemt. Zie ook het dagritme van de eerste week.
De neus neemt het over
In de puberteit ontdekt hij wat zijn neus kan en verdwijnt je terugroep tijdelijk. Werk met een lange lijn, geef elke dag speurwerk en beloon elke keuze voor jou royaal.
Volwassen werker
Nu heb je een taaie, betrouwbare partner voor lange tochten en speurwerk, mits hij dagelijks aan de bak mag. Houd de conditie en het gewicht in de gaten: dit ras is gebouwd om slank te blijven.
Senior: korter, niet stiller
Met 11 tot 14 jaar levensverwachting werkt hij lang door. Verkort de tochten geleidelijk, houd het neuswerk erin en laat gewrichten en oren periodiek nakijken door je dierenarts.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij de Tiroler Brak?
De Tiroler Brak geldt als een robuust berg- en werkras, maar er is weinig grootschalig rasspecifiek gezondheidsonderzoek. Vraag een fokker naar heupuitslagen, de oren en de verwantschap tussen de ouderdieren.
Een Duitse studie kwam voor dit ras uit op een gemiddelde inteeltcoëfficiënt van ongeveer 9,5 procent bij een effectieve populatiegrootte van circa 26. Een kleine populatie vergroot de kans dat erfelijke problemen zich opstapelen; vraag daarom expliciet naar de stamboom en de verwantschap van de ouderdieren.
Een afwijkende ontwikkeling van het heupgewricht die pijn en slijtage geeft, wordt bij dit ras als aandachtspunt genoemd. Officiële heupuitslagen van beide ouders zijn een goed teken.
Zijn hangoren houden vocht en vuil vast, zeker na werk in dicht struikgewas. Wekelijks controleren en na natte tochten drogen scheelt veel klachten; blijft er jeuk of geur, dan hoort dat bij de dierenarts.
Rasprofielen noemen jachtgerelateerde verwondingen en slijtage van gewrichten als praktische risico's. Controleer na elke tocht poten, tussen de tenen en de huid op snijwonden en teken.
Weet je niet welke uitslagen je precies moet opvragen? Download de gratis checklist “Wat vraag je een fokker?”, met alle onderzoeken die bij dit ras horen op één A4.
Waar vind je een goede pup?
In België en Nederland is dit ras zeldzaam: stamboomnesten via de KMSH (Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus) of de Raad van Beheer zijn er nauwelijks. De kans is groot dat je uitkomt bij een Oostenrijkse fokker die is aangesloten bij de Oostenrijkse brakkenclub, en dat je maanden wacht.
Fokkers plaatsen hun pups meestal bij jagers, en sommige clubs stellen dat zelfs als voorwaarde. Zoek je hem als sportieve gezelschapshond, wees daar open over en vraag naar de heupen, de oren en de verwantschap van de ouderdieren. Een fokker die je zonder vragen een pup meegeeft, is geen goed teken.
Koop je bij een kweker? Check of hij erkend is met zijn HK-nummer in de officiële lijst van Dierenwelzijn Vlaanderen.
Veelgestelde vragen over de Tiroler Brak
Waar komt de Tiroler Brak vandaan?
Uit Tirol in Oostenrijk, waar het ras vanaf 1860 doelgericht werd gefokt. In 1896 verscheen de eerste rasstandaard en in 1908 volgde de officiële erkenning.
Hoe groot wordt een Tiroler Brak?
Reuen meten volgens de FCI-standaard 44 tot 50 cm en teven 42 tot 48 cm. Het is dus een middelgrote hond; de standaard noemt geen gewichtsnorm.
Blaft een Tiroler Brak veel?
Ja, luid hals geven op het spoor hoort bij zijn functie als lopende jachthond en staat zo ook in de rasstandaard. Zijn stem draagt ver, wat hem ongeschikt maakt voor een appartement of een gehorige woning.
Is een Tiroler Brak een goede gezinshond?
Alleen in een actief buitengezin dat hem dagelijks uren werk en neuswerk geeft. Zijn hoge prooidrift en zelfstandigheid vragen ervaring, en kleine huisdieren zijn een aandachtspunt.
Hoe oud wordt een Tiroler Brak?
Bronnen noemen 11 tot 13 jaar en 12 tot 14 jaar, dus reken op ruwweg 11 tot 14 jaar. Genoemde aandachtspunten zijn heupdysplasie, oorontstekingen en de smalle genetische basis van het ras.
Bronnen bij deze pagina (4)
- FCI-rasstandaard 68 (Tiroler Bracke), groep 6 sectie 1.2, herkomst Oostenrijk, schofthoogte 44–50 cm (reuen) en 42–48 cm (teven), dubbele vacht met grove ondervacht, kleuren rood en zwart met tan, karakter als zelfstandige uithoudende speurhond die helder hals geeft, werkproef verplicht.
- Wikipedia – Tyrolean Hound, fokkerij vanaf 1860, eerste standaard 1896, erkenning 1908, gebruik voor haas, vos en zweetwerk, levensverwachting 12–14 jaar, heupdysplasie en oorontstekingen, inteeltcoëfficiënt circa 9,5 procent en effectieve populatiegrootte circa 26,5.
- Wamiz – Tyrolean Hound, levensverwachting 11–13 jaar, hoge prooidrift en zelfstandigheid, veel beweging nodig, ongeschikt voor een appartement, één tot twee keer per week borstelen, gematigde verharing, luide stem, heupdysplasie, artrose, jachtblessures en oorontstekingen.
- Foto: Ingrid F. (=Fotting), CC BY-SA 2.0 de, via Wikimedia Commons, herofoto van deze pagina.
