Smålandsstövare
De oudste Zweedse lopende hond: zwart met loodkleurige aftekeningen, bijna vierkant gebouwd en soms met een van nature korte staart. Hij jaagt alleen, niet in meute.
In dit artikel
De Smålandsstövare in het kort
De Smålandsstövare ontstond in de negentiende eeuw in de Zweedse landstreek Småland, uit continentale speurhonden met Duitse, Poolse en Baltische wortels, gekruist met plaatselijke boerderijhonden van het spitstype en Engelse hounds. De Svenska Kennelklubben erkende het ras in 1921.
De FCI omschrijft hem als een robuuste hond met een enigszins elegante uitstraling, sterk maar niet zwaar, en met een kalm en vriendelijk karakter dat trouw en gedreven is. Hij jaagt haas en vos met stem en werkt daarbij alleen: de standaard zegt uitdrukkelijk dat dit geen meutehond is. Doe verderop de match.
- Schofthoogte
- 46–54 cmideaal 50 cm; teven 42–50 cm met 46 cm als ideaal
- Gewicht
- Niet vastgelegdde FCI-standaard noemt geen gewicht voor dit ras
- Levensverwachting
- ± 12–15 jaaropgave uit onze bronnen, geen studiecijfer
- Beweging
- Zeer veellange dagelijkse tochten plus neuswerk of echte jacht
- Vacht
- Middellang en stugaanliggend met dichte ondervacht; wekelijks borstelen
- Herkomst
- Zwedenjacht op haas en vos, alleen werkend
De Smålandsstövare in scores
Elke hond in de atlas krijgt scores op dezelfde meetlat, zodat je rassen eerlijk naast elkaar kunt leggen.
Meer pootjes betekent altijd makkelijker voor jou als baas, niet "meer van die eigenschap".
Wat voor karakter heeft een Smålandsstövare?
De FCI-standaard vat hem samen als een kalme, vriendelijke hond met een trouw en gedreven temperament. Die combinatie is opvallend voor een lopende hond: in huis rustig, in het veld onverzettelijk.
Hij is gefokt om alleen te jagen, niet in een meute; de standaard zegt dat met zoveel woorden. Dat maakt hem zelfstandiger dan de meeste hounds, maar ook minder afhankelijk van soortgenoten om tot zijn recht te komen. Tegenover vreemden is hij doorgaans wat gereserveerd.
Is een Smålandsstövare geschikt voor een gezin?
Voor een actief gezin dat veel buiten is, kan het goed werken. De Zweedse kennelclub beschrijft hem als een hond met veel energie en een sterke jachtdrift, die tegelijk vriendelijk is en een hechte band met zijn gezin opbouwt.
De keerzijde is duidelijk: dit blijft een jachthond met een luide stem en een sterke prooidrift. Katten, konijnen en kippen zijn een aandachtspunt, en zonder dagelijks werk zoekt hij zijn eigen bezigheid in je tuin of je huis.
Past deze hond bij jou?
Zes korte vragen, je ziet meteen je match.
Kies hierboven je situatie om je persoonlijke match te zien.
Kan een Smålandsstövare in een appartement wonen?
Nee, dat is geen realistische keuze. Hij jaagt met stem, en die stem is bedoeld om de jager over grote afstand te bereiken. In een gebouw met gedeelde muren wordt dat een dagelijks probleem.
Daarbij vraagt hij lange dagen buiten in bos en veld. Een tuin geeft hem een uitvalsbasis, maar de tochten en het neuswerk daarbuiten zijn niet optioneel.
Hoeveel beweging heeft een Smålandsstövare nodig?
Veel. Hij is bijna vierkant gebouwd, sterk maar niet zwaar, en in Zweden wordt hij ingezet op haas en vos, vaak in besneeuwd of ruw terrein. Honden van dit ras werken volgens onze bronnen door tot ongeveer hun twaalfde levensjaar.
Los laten lopen is buiten omheind terrein riskant. Op een vers spoor vertrekt hij en houdt hij vol, ook als jij roept. Werk met een lange lijn en zoek veilige plekken waar hij zijn neus mag gebruiken; speurwerk telt volwaardig mee als vermoeiing.
Hoeveel verzorging vraagt de vacht van een Smålandsstövare?
Beperkt. De standaard beschrijft een middellange, stugge en aanliggende vacht met een dichte ondervacht, korter op de kop en de benen. Eén borstelbeurt per week volstaat, met extra beurten wanneer de ondervacht loskomt.
De kleur is zwart of leverbruin met loodkleurige aftekeningen. Een tweede raskenmerk zit aan de achterkant: de staart is ofwel lang en reikt net tot de spronggewrichten, ofwel van nature kort. Beide varianten zijn volgens de standaard correct, en de kortstaartige lijn werd begin twintigste eeuw in Jönköping bewust gefokt.
Hoe voed je een Smålandsstövare op?
Met beloning, geduld en dagelijks neuswerk. Hij is trouw en werkt graag met je samen, maar hij is gefokt om zelfstandig een spoor uit te werken terwijl jij ver weg bent. Verwacht dus geen hond die elke seconde op je let.
Investeer vanaf de eerste weken in komen als je roept en in brede socialisatie, want tegenover vreemden is hij van nature wat gereserveerd. Bouw het alleen thuis blijven geleidelijk op.
Wat kost een Smålandsstövare?
Eerlijk antwoord: betrouwbare Belgische bedragen voor de aanschaf, het voer, de dierenarts en de verzekering van een Smålandsstövare zetten we hier pas neer zodra we ze met bronnen kunnen onderbouwen. Liever even geen cijfer dan een verzonnen cijfer. Reken er wel op dat een hond, groot of klein, elke maand een vast budget vraagt, en dat prijzen sterk verschillen per fokker en regio.
Wat we nu al wel kunnen zeggen over vachtverzorging: Vooral tijd: wekelijks borstelen en extra kammen tijdens de rui.
Eerlijk over de Smålandsstövare
- Hij geeft luid hals, en dat is de bedoeling. Jagen met stem is precies waarvoor hij gefokt is. Die stem draagt ver en laat zich niet wegtrainen zonder de hond zijn functie af te nemen.
- Hij is zeldzaam, ook in Zweden. Er worden jaarlijks zo'n zestig pups bij de Zweedse kennelclub ingeschreven. Buiten Zweden is het aanbod verwaarloosbaar; reken op import en een lange wachttijd.
- Een korte staart betekent hier niet gecoupeerd. De rasstandaard aanvaardt zowel een lange staart als een van nature korte staart. Beide komen in dezelfde nesten voor en zijn een raskenmerk, geen ingreep.
- Hij blijft lang jong van geest. Honden van dit ras werken volgens onze bronnen door tot ongeveer hun twaalfde. Dat is prachtig als je actief bent, maar het betekent ook dat de rustige oude dag pas laat begint.
De route van pup naar senior
Elke levensfase vraagt iets anders van je. Dit zijn de haltes waar je bij dit ras rekening mee houdt.
Jachtpup in de mensenwereld
Socialiseer breed met mensen, geluiden, verkeer en andere honden, want hij is van nature wat gereserveerd naar vreemden. Begin meteen speels met naam en terugroep, voor de neus het overneemt. Zie ook het dagritme van de eerste week.
De neus neemt het over
In de puberteit ontdekt hij wat hij met zijn neus kan, en verdwijnt je terugroep tijdelijk uit beeld. Werk met een lange lijn, geef elke dag zoekwerk en beloon elke keuze voor jou royaal.
Volwassen speurder
Nu heb je een taaie, trouwe partner voor lange tochten en speurwerk, mits hij dagelijks aan de bak mag. Houd zijn gewicht in de gaten: de standaard vraagt een hond die sterk is maar niet zwaar.
Senior: later dan je denkt
Dit ras blijft lang actief en wordt vaak twaalf tot vijftien jaar. Verkort de tochten geleidelijk en houd het neuswerk erin. Laat gewrichten, oren en gebit periodiek nakijken door je dierenarts.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij de Smålandsstövare?
Volgens onze bronnen brachten genetische onderzoeken tussen 1994 en 2008 geen aandoeningen aan het licht die specifiek voor dit ras zijn. Dat is geruststellend, maar het blijft een kleine populatie, dus de vragen die je de fokker stelt wegen zwaar.
Met zo'n zestig geregistreerde pups per jaar is de populatie klein, ook binnen Zweden. Bij een kleine populatie neemt de kans op verwantschap tussen fokdieren toe. Vraag de fokker naar de verwantschapsgraad van het nest en naar hoe hij die beperkt houdt.
De FCI-standaard en de Svenska Kennelklubben noemen geen erfelijke aandoeningen voor dit ras. Vraag daarom naar de leeftijd en doodsoorzaak van ouders en grootouders en naar wat er in eerdere nesten gebeurd is.
Hangoren houden vocht en vuil vast, zeker bij een hond die door dichte begroeiing en sneeuw werkt. Wekelijks controleren en na natte tochten drogen scheelt veel klachten; blijft er jeuk of geur, dan hoort dat bij de dierenarts.
Lange dagen door struikgewas en over bevroren of stenig terrein geven snijwonden, kneuzingen en teken. Controleer na elke tocht poten, tussen de tenen, oren en huid.
Weet je niet welke uitslagen je precies moet opvragen? Download de gratis checklist “Wat vraag je een fokker?”, met alle onderzoeken die bij dit ras horen op één A4.
Waar vind je een goede pup?
Dit is een Zweeds nationaal ras dat zelfs in eigen land zeldzaam is: er worden jaarlijks ongeveer zestig pups ingeschreven. In België en Nederland zijn er praktisch geen stamboomnesten via de KMSH (Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus) of de Raad van Beheer, dus loopt het spoor via de Svenska Kennelklubben en de Zweedse rasvereniging.
Reken op import, wachttijd en een gesprek in het Engels of Zweeds. Vraag naar het jachtwerk, de gezondheid en het karakter van de ouderdieren, en naar de staartlengte in de lijn, want beide varianten komen voor. Een fokker die je zonder vragen een pup meegeeft, is geen goed teken.
Koop je bij een kweker? Check of hij erkend is met zijn HK-nummer in de officiële lijst van Dierenwelzijn Vlaanderen.
Veelgestelde vragen over de Smålandsstövare
Hoe groot wordt een Smålandsstövare?
Reuen meten volgens de FCI-standaard 46 tot 54 cm, met 50 cm als ideaal, en teven 42 tot 50 cm met 46 cm als ideaal. De standaard noemt geen gewichtsnorm.
Waarom heeft een Smålandsstövare soms een korte staart?
Dat is een raskenmerk en geen ingreep. De standaard aanvaardt zowel een lange staart die net tot de spronggewrichten reikt als een van nature korte staart; die kortstaartige lijn werd begin twintigste eeuw in het district Jönköping bewust gefokt.
Jaagt de Smålandsstövare in meute?
Nee. De FCI-standaard vermeldt uitdrukkelijk dat dit geen meutehond is: hij werkt alleen en drijft haas en vos met luide stem naar de jager.
Is een Smålandsstövare een goede gezinshond?
In een actief gezin kan het goed gaan. De Zweedse kennelclub beschrijft hem als vriendelijk met een hechte band met zijn gezin, maar met veel energie en een sterke jachtdrift. Zijn luide stem maakt hem ongeschikt voor een gehorige woning.
Is de Smålandsstövare zeldzaam?
Ja, ook in eigen land. Er worden jaarlijks zo'n zestig pups bij de Zweedse kennelclub ingeschreven, en buiten Zweden is het aanbod verwaarloosbaar.
Bronnen bij deze pagina (4)
- FCI-rasstandaard 129 (Smålandsstövare), groep 6 sectie 1.2 met werkproef, herkomst Zweden, standaard van 22 augustus 2017, gebruik als hals gevende speurhond op haas en vos met de uitdrukkelijke vermelding dat het geen meutehond is, ontstaan in het negentiende-eeuwse Småland uit speurhonden met Duitse, Poolse en Baltische wortels gemengd met plaatselijke boerderijhonden van het spitstype en Engelse hounds, standaardisering van de kortstaartige variëteit begin twintigste eeuw en een standaard uit 1921 die beide staartlengtes toestond, robuuste hond met enigszins elegante uitstraling die sterk is maar niet zwaar, bijna vierkant van bouw, karakter kalm en vriendelijk met een trouw en gedreven temperament, schofthoogte 46–54 cm met 50 cm als ideaal en 42–50 cm met 46 cm als ideaal, middellange stugge aanliggende vacht met dichte ondervacht, kleur zwart of leverbruin met loodkleurige aftekeningen, en een staart die lang is en net tot de spronggewrichten reikt of van nature kort.
- Svenska Kennelklubben – Smålandsstövare, ontwikkeling in Småland voor de jacht op haas en vos, robuuste compacte en bijna vierkante bouw, ideaalmaat 50 cm voor reuen en 46 cm voor teven met bereiken 46–54 cm en 42–50 cm, middellange en tamelijk grove rechte glanzende vacht, kleur zwart of leverbruin met loodkleurige aftekeningen, een van nature korte of lange staart als raskenmerk, veel energie en sterke jachtinstincten in combinatie met een vriendelijke aard en een hechte band met het gezin, waarschijnlijke afstamming van Oost-Europese continentale speurhonden die soldaten tussen 1611 en 1718 meebrachten, erkenning door de Svenska Kennelklubben in 1921, en de vaststelling dat het ras ook in Zweden zeldzaam blijft.
- Wikipedia – Smaland Hound, aanwezigheid in Zweden sinds de zestiende eeuw door kruising van meegebrachte hounds met plaatselijke spitsachtige honden, de rol van baron Frederik von Essen bij het fokken van kortstaartige Smålandsstövare in het district Jönköping, erkenning door de Svenska Kennelklubben in 1921 met de eerste standaard in datzelfde jaar en latere erkenning door de UKC in 2006, honden die tot ongeveer hun twaalfde blijven werken, een sterke band met de baas en een gereserveerde houding tegenover vreemden, genetisch onderzoek tussen 1994 en 2008 dat geen rasspecifieke gezondheidsproblemen aantoonde, een gemiddelde levensduur van twaalf tot vijftien jaar en ongeveer zestig geregistreerde pups per jaar.
- Foto: User:Linathrash, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons, herofoto van deze pagina.
