Gezondheid & verzorging · 10 artikelen in deze rubriek
Giftig voor honden: deze planten en voeding moet je kennen
Een gevallen blokje chocolade, een aangeknaagde bloembol of een koekje met zoetstof: vergiftiging bij honden begint bijna altijd met iets alledaags. Dit artikel zet de belangrijkste giftige voedingsmiddelen en planten op een rij, leert je de signalen herkennen en vertelt precies wat je doet als het toch misloopt.
Dit is de kern
- De gevaarlijkste voedingsmiddelen voor honden zijn chocolade, druiven en rozijnen, zoetstof xylitol, ui en look, macadamianoten en alcohol; ook kleine hoeveelheden kunnen kwaad.
- In huis en tuin zijn onder meer taxus, oleander, vingerhoedskruid, lelietje-van-dalen, azalea en voorjaarsbollen zoals narcis, tulp en hyacint giftig voor honden.
- Signalen van vergiftiging zijn onder andere kwijlen, braken, diarree, trillen, wankelen of plots ineenzakken, soms pas uren na het eten.
- Bij (vermoeden van) vergiftiging bel je meteen je dierenarts en laat je je hond nooit zelf braken; in België kan je aanvullend het Antigifcentrum bereiken op 070 245 245.
Welke voeding is giftig voor je hond?
Wat voor jou een lekkernij is, kan voor je hond vergif zijn. Dit zijn de belangrijkste boosdoeners uit de keuken, met wat ze aanrichten:
- Chocolade en cacao: bevatten theobromine, dat hart en zenuwstelsel aantast. Hoe donkerder de chocolade, hoe giftiger; pure chocolade en cacaopoeder zijn het gevaarlijkst, en ook kleine hoeveelheden kunnen al kwaad.
- Druiven, rozijnen en krenten: kunnen zelfs in kleine hoeveelheden nierfalen veroorzaken. Signalen verschijnen meestal binnen 24 uur; snel behandelen verbetert de vooruitzichten sterk. Denk ook aan sultanabroodjes, kerststol en muesli.
- Xylitol (E967): zoetstof in suikervrije kauwgom, snoep, gebak en sommige pindakazen. Veroorzaakt een levensgevaarlijke bloedsuikerval, vaak al binnen het uur, en kan daarna leverfalen geven.
- Ui, look, prei en bieslook: rauw, gekookt of als poeder beschadigen ze de rode bloedcellen, met bloedarmoede tot gevolg. De schade kan pas na dagen zichtbaar worden, met sloomheid en bleek tandvlees.
- Macadamianoten: geven binnen drie tot zes uur braken, koorts en zwakte; het hoge vetgehalte kan bovendien een alvleesklierontsteking uitlokken.
- Alcohol en cafeïne: alcohol kan al binnen het halfuur orgaanschade geven en fataal aflopen; cafeïne belast hart, nieren en zenuwstelsel.
Welke planten in huis en tuin zijn gevaarlijk?
Ook groen kan giftig zijn, en honden die graag knagen of graven lopen het meeste risico. Dit zijn de belangrijkste planten om te kennen:
- Taxus (venijnboom): de klassieke haagplant is zwaar giftig, ook het snoeisel.
- Oleander, vingerhoedskruid en lelietje-van-dalen: bevatten stoffen die op het hart werken.
- Azalea en rododendron: braken, zwakte en in ernstige gevallen hartproblemen.
- Voorjaarsbollen: narcis, tulp, hyacint en wilde hyacint; vooral de bol zelf is giftig, dus opgepast bij planten en bij honden die graven.
- Eikels en kastanjes in de herfst: giftig én een risico op darmblokkade bij inslikken.
Hoe herken je een vergiftiging?
De signalen verschillen per stof, maar de rode draad is: plots ziek zonder duidelijke reden. Denk aan overmatig kwijlen, braken, diarree, niet willen eten, opvallende dorst, onrust of juist sufheid. Ernstiger zijn trillen, wankelen, versnelde of onregelmatige hartslag, bleek tandvlees, stuipen of ineenzakken.
Verraderlijk is de vertraging: chocolade geeft vaak pas na enkele uren klachten, druiven en ui soms pas na een dag of langer. Dat je hond kort na het eten nog vrolijk rondloopt, zegt dus niets over de ernst.
Zie je braaksel of diarree, kijk dan even wat erin zit: stukjes plant, wikkels of verpakking helpen de dierenarts enorm bij het inschatten. Aanhoudende maagdarmklachten zonder gekende oorzaak verdienen sowieso een belletje; lees ook ons artikel over diarree bij je hond.
Wat doe je als je hond iets giftigs heeft gegeten?
Bel meteen je dierenarts, ook buiten de openingsuren via de wachtdienst, en ook als je hond nog geen klachten heeft. Hoe sneller de behandeling start, hoe beter de vooruitzichten en hoe kleiner de kans op blijvende schade. Vertel wat je hond at, hoeveel ongeveer, hoe lang geleden en hoeveel je hond weegt, en neem de verpakking of een stukje van de plant mee naar de praktijk.
Laat je hond nooit zelf braken en geef geen zout, melk of huismiddeltjes: daarmee kan je de situatie verergeren. Bij xylitol bijvoorbeeld kan de bloedsuiker al zo laag staan dat braken opwekken gevaarlijk is. Of en hoe je hond moet braken, beslist de dierenarts.
In België kan je naast je dierenarts ook het Antigifcentrum bellen op 070 245 245, dat vragen over dieren beantwoordt (menselijke noodgevallen krijgen voorrang); in Nederland overleg je met je eigen dierenarts of een dierenartsenspoedpost. Je dierenarts blijft altijd het eerste aanspreekpunt: alleen die kan je hond ook echt behandelen.
Hoe voorkom je vergiftiging in huis en tuin?
Behandel giftige producten zoals je bij een peuter zou doen. Chocolade, rozijnen, kauwgom en medicatie bewaar je in gesloten kasten, niet in een handtas op de grond of op een lage tafel; zeker rond feestdagen zoals Pasen en Kerstmis stijgt het aantal chocoladeongelukken. Let ook op sluikafval en composthopen tijdens wandelingen, en op slakkenkorrels en rattenvergif in tuinen.
Check je tuin en vensterbank op de planten uit dit artikel, zeker als je een pup of een fervente knager in huis hebt. Nieuwe plant in huis? Zoek eerst op of hij veilig is voor huisdieren. Bij twijfel over voeding geldt dezelfde reflex: eerst opzoeken, dan pas delen. Wat wel en niet op het menu mag, behandelen we in ons artikel over puppyvoeding.
Train tot slot een betrouwbaar "laat het" en beloon je hond royaal als hij straatvondsten links laat liggen. Een hond die geleerd heeft dat loslaten loont, redt zichzelf een keer het leven; hetzelfde commando helpt trouwens ook tegen poep eten.
Wanneer bel je sowieso de dierenarts?
Altijd bij een gekende of vermoede inname van iets giftigs, ook zonder klachten: wachten tot de signalen komen, betekent kostbare tijd verliezen. Bel ook wanneer je hond plots ziek wordt zonder aanwijsbare reden, zeker met braken, trillen, wankelen of extreme sufheid.
Twijfel je of de hoeveelheid kwaad kan, bijvoorbeeld één rozijn of een likje melkchocolade? Bel toch even. De gevoeligheid verschilt sterk per hond en per gewicht: wat een labrador misschien verdraagt, kan voor een chihuahua gevaarlijk zijn. De dierenarts rekent het voor je uit en zegt eerlijk of je moet komen.
Bewaar het nummer van je dierenarts en de wachtdienst in je telefoon, samen met het gewicht van je hond. Bij vergiftiging telt elke minuut, en niets is vervelender dan op het moment zelf naar nummers zoeken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel chocolade is giftig voor een hond?
Dat hangt af van het gewicht van je hond en het soort chocolade: hoe donkerder, hoe meer theobromine en hoe giftiger. Pure chocolade en cacaopoeder zijn veel gevaarlijker dan melkchocolade, en witte chocolade bevat amper theobromine. Bel bij elke inname je dierenarts met het gewicht van je hond en het soort en de hoeveelheid chocolade; die rekent uit of behandeling nodig is.
Zijn druiven en rozijnen echt gevaarlijk voor honden?
Ja. Druiven, rozijnen, krenten en sultana's kunnen bij honden nierfalen veroorzaken, en al bij kleine hoeveelheden. De signalen, zoals braken, sloomheid en veel drinken en plassen, verschijnen meestal binnen 24 uur. Omdat snelle behandeling de vooruitzichten sterk verbetert, bel je bij elke inname meteen de dierenarts, ook voor één rozijn bij een kleine hond.
Mag ik mijn hond zelf laten braken na het eten van iets giftigs?
Nee, doe dat nooit op eigen houtje. Braken opwekken is bij sommige stoffen en situaties gevaarlijk, bijvoorbeeld bij bijtende stoffen, bij een suffe hond of bij een al gevaarlijk lage bloedsuiker na xylitol. Bel meteen je dierenarts: die beslist of braken zinvol en veilig is en doet het zo nodig met veilige middelen in de praktijk.
Welk nummer bel ik in België bij vergiftiging van mijn hond?
Bel eerst je dierenarts of de dierenartsenwachtdienst: alleen zij kunnen je hond onderzoeken en behandelen. Daarnaast beantwoordt het Belgische Antigifcentrum op 070 245 245 ook vragen over dieren, al krijgen menselijke noodgevallen er voorrang. Hou het gewicht van je hond, het product en de ingenomen hoeveelheid bij de hand als je belt.
Bronnen bij dit artikel (5)
- Blue Cross: Foods poisonous to dogs, chocolade, druiven en rozijnen, xylitol, ui en look, macadamia en alcohol
- Blue Cross: Plants poisonous to dogs, giftige tuin- en kamerplanten, voorjaarsbollen, eikels en kastanjes, signalen
- VCA Animal Hospitals: Chocolate Poisoning in Dogs, theobromine, gevaar per chocoladesoort en verloop van de signalen
- VCA Animal Hospitals: Xylitol Toxicity in Dogs, bronnen van xylitol, bloedsuikerval binnen 30 tot 120 minuten, leverfalen
- Antigifcentrum (België): Dieren, bereikbaarheid op 070 245 245 voor vragen over vergiftiging bij dieren
Informatie op Hondenatlas is bedoeld ter oriëntatie. Bij vragen over de gezondheid van je hond is je dierenarts altijd het juiste adres.