Hovawart
Een Duitse waak- en werkhond met een zelfstandig karakter. Toegewijd aan zijn eigen mensen, gereserveerd naar vreemden, en beslist geen hond voor een beginner.
In dit artikel
De Hovawart in het kort
Een evenwichtige, goedaardige waakhond uit Duitsland die sterk gebonden is aan zijn eigen familie en aanvankelijk gereserveerd blijft tegenover vreemden. Hij is intelligent en zelfstandig denkend, met een uitgesproken verdedigingsdrift en veel zelfvertrouwen.
Reken op flink wat beweging én mentale uitdaging per dag, en op een hond die laat volwassen wordt. Hij verkiest een huis met tuin en vraagt om een baas die duidelijk en consequent leidt. Benieuwd of hij bij jouw situatie past? Doe verderop de match.
- Schofthoogte
- 63–70 cmteef 58–65 cm
- Gewicht
- 30–45 kgbronnen variëren, bandbreedte
- Levensverwachting
- 11–14 jaarbandbreedte, sommige ouder
- Beweging
- Hoogfysiek én mentaal
- Vacht
- Lang, licht golvendweinig ondervacht
- Herkomst
- Duitslandwaak-, werk- en gebruikshond
De Hovawart in scores
Elke hond in de atlas krijgt scores op dezelfde meetlat, zodat je rassen eerlijk naast elkaar kunt leggen.
Meer pootjes betekent altijd makkelijker voor jou als baas, niet "meer van die eigenschap".
Wat voor karakter heeft een Hovawart?
Evenwichtig en goedaardig, met een uitgesproken verdedigingsdrift, veel zelfvertrouwen en wat kenners hardheid noemen: veerkracht, het vermogen om niet van slag te raken. Een klassieke waakhond dus, die niet agressief, sloom, nerveus of angstig hoort te zijn.
Hij is intelligent en zelfstandig denkend, sterk gebonden aan zijn eigen familie maar aanvankelijk gereserveerd tegenover vreemden. Dat maakt hem een natuurlijke bewaker van huis en erf, geen hond die iedereen kwispelend binnenlaat.
Typisch voor het ras: de Hovawart wordt laat volwassen en blijft mentaal en fysiek lang jong en actief. Reken er dus op dat het karakter zich over meerdere jaren uitkristalliseert.
Is een Hovawart geschikt voor een gezin?
Ja, hij is een goede gezinshond, zeker als hij samen met de kinderen opgroeit. Zijn sterke familiebinding maakt hem toegewijd en betrokken bij alles wat het gezin doet.
Er is één aandachtspunt dat rechtstreeks uit zijn bewaker-natuur voortkomt: hij kan willen ingrijpen als hij een kind in nood waant, bijvoorbeeld bij wild stoeien of gillen. Daarom is gerichte socialisatie op normaal kinderspel en -lawaai belangrijk. Zijn zelfstandigheid en waaksheid vragen bovendien om een baas die duidelijk en consequent de lijnen uitzet.
Past deze hond bij jou?
Zes korte vragen, je ziet meteen je match.
Kies hierboven je situatie om je persoonlijke match te zien.
Kan een Hovawart in een appartement wonen?
Zijn voorkeur ligt duidelijk bij een huis met tuin en ruimte. Als waakzame, territoriale werkhond met een flinke bewegingsbehoefte gedijt hij het best met een eigen erf om te bewaken.
Appartementleven kan enkel met heel veel dagelijkse beweging en aandacht, en het zet zijn waaksheid en blafneiging extra op de proef. In een omgeving met veel voorbijgangers en geluiden krijgt zijn bewakingsinstinct voortdurend prikkels. Doorslaggevend is of je die drang buitenshuis genoeg richting kunt geven.
Hoeveel beweging heeft een Hovawart nodig?
Veel, en dan zowel fysiek als mentaal. Hij vraagt substantiële, leeftijdsaangepaste inspanning: lange wandelingen, los rennen en werk. De hond blinkt uit in speuren, tracking, reddings- en nosework en in hondensport zoals agility en IGP.
Onderprikkeling is het grootste risico: krijgt hij te weinig te doen, dan uit zich dat in ongewenst gedrag. Omdat hij laat volwassen wordt, blijft die vraag naar beweging en uitdaging bovendien lang hoog. Denkwerk telt hier volwaardig mee naast het fysieke deel.
Hoeveel vachtverzorging vraagt een Hovawart?
Gemiddeld, en lichter dan bij veel andere langharige grote rassen. Dat komt door de beperkte ondervacht: zijn lange, licht golvende en glad aanliggende vacht is minder klit- en viltgevoelig dan een dichte dubbele vacht.
Eén of enkele borstelbeurten per week houden de vacht in conditie, met extra aandacht tijdens de rui. Langer haar zit op de borst, de buik en de achterzijde van de poten, dat zijn de plekken om goed te controleren.
Is een Hovawart makkelijk op te voeden?
Hij is intelligent en werkgraag, maar bovenal zelfstandig: een Hovawart werkt mét je, niet vóór je en heeft motivatie nodig. Positieve, beloningsgerichte training is essentieel. Dwang of hardhandige methodes kunnen averechts werken of zelfs agressie uitlokken.
Dit zijn de valkuilen in zijn jonge jaren:
- Te weinig vroege socialisatie. Dat versterkt zijn waaksheid en wantrouwen. Laat hem jong veel mensen, honden en situaties op een prettige manier kennen.
- Ongeduld met zijn late rijping. De meeste honden zijn met één jaar nog lang niet af, in hun hoofd blijven ze langer puber.
- Inconsequentie. Een zelfstandige denker heeft duidelijke, voorspelbare afspraken nodig, geen wisselende regels.
Hoe sterk is de waakdrift van een Hovawart?
Sterk, en dat is geen bijzaak maar de kern van het ras. De naam komt van het Middelhoogduitse Hovewart, hoedewachter of erfwachter: deze hond is eeuwenlang gefokt om huis en erf te bewaken. Verwacht dus een hond die zijn territorium serieus neemt en vreemden eerst inschat voor hij ze vertrouwt.
Die drift is een kracht als je hem goed begeleidt, maar hij kan doorschieten zonder sturing. Vroege socialisatie en een baas die rustig het voortouw neemt, houden de waaksheid in gezonde banen. Zoek je juist een hond die iedereen vrolijk verwelkomt, dan is dit niet je ras.
Wat kost een Hovawart?
Eerlijk antwoord: betrouwbare Belgische bedragen voor de aanschaf, het voer, de dierenarts en de verzekering van een Hovawart zetten we hier pas neer zodra we ze met bronnen kunnen onderbouwen. Liever even geen cijfer dan een verzonnen cijfer. Reken er wel op dat een hond, groot of klein, elke maand een vast budget vraagt, en dat prijzen sterk verschillen per fokker en regio.
Wat we nu al wel kunnen zeggen over vachtverzorging: Vooral tijd: borstel en kam, één of enkele keren per week.
Reken het zelf uit voor de Hovawart
Richtwaarde: een volwassen Hovawart van 37,5 kg met een normale activiteit heeft ongeveer 1.700 kcal per dag nodig, dat is 445 gram brokken van 380 kcal per 100 g, ongeveer 163 kg per jaar. De vaste kosten komen met onze richtwaarden op € 1.454 per jaar, exclusief de aankoop van de pup, en over een levensverwachting van 13 jaar op ongeveer € 19.452 zonder aankoopprijs. Verzekering zit er niet in; die vul je zelf in.
Hoeveel voer heeft een Hovawart nodig?
Standaard: het gemiddelde gewicht van het ras (dossier: 30–45 kg).
1.700 kcal per dag · RER 70 × 37,5^0,75 × 1.6 × 1
| Brokken met | Per dag | Per jaar |
|---|---|---|
| 350 kcal per 100 g | 485 g | ± 177 kg |
| 380 kcal per 100 g | 445 g | ± 162 kg |
| 410 kcal per 100 g | 415 g | ± 151 kg |
Richtfactor voor een gecastreerde volwassen hond; een intacte hond zit rond 1,8.
Dit is een richtwaarde. De voedingstabel op de verpakking en het advies van je dierenarts gaan altijd voor. Weeg je hond en pas de portie aan op zijn conditie.
Wat kost een Hovawart over zijn hele leven?
- Eerste jaar
- € 2.004
- Per volgend jaar
- € 1.454
- Over de levensverwachting
- € 19.452
Zonder aankoopprijs: vul de prijs van de pup in voor het volledige plaatje.
Richtwaarden voor België, incl. btw. Onverwachte dierenartskosten, hondenschool, pension en vakantieopvang zitten er niet in. Prijzen verschillen sterk per regio, fokker en praktijk.
Rekenregels en richtbedragen: wat kost een hond per jaar en het beste hondenvoer per levensfase.
Eerlijk over de Hovawart
- Dit is geen beginnershond. Zijn zelfstandigheid, waaksheid en late rijping vragen een baas met ervaring en een duidelijke lijn.
- Zijn waakdrift is echt. Je krijgt een hond die zijn erf en gezin bewaakt en vreemden eerst inschat, niet zomaar iedereen binnenlaat.
- Hij wordt laat volwassen. Reken op meerdere jaren waarin lijf en hoofd niet gelijk oplopen; geduld is hier geen luxe.
- Hardhandig trainen keert zich tegen je. Dwang kan averechts werken of agressie uitlokken; hij werkt op motivatie, niet op druk.
- Alleen thuis is lastig. Zijn sterke familiebinding maakt lange eenzame dagen zwaar; dat moet je van jongs af aan opbouwen.
De route van pup naar senior
Elke levensfase vraagt iets anders van je. Dit zijn de haltes waar je bij dit ras rekening mee houdt.
Kennismaken met de wereld
De belangrijkste periode voor een waakras. Laat hem veel mensen, honden, geluiden en situaties op een prettige manier kennen: wat hij nu positief leert kennen, wantrouwt hij later minder snel.
Alleen leren zijn en grenzen
Bouw het alleen zijn stap voor stap op, juist bij een hond die zo aan zijn familie hecht. Zet tegelijk duidelijke, consequente afspraken neer die je zelfstandige denker kan volgen.
De lange puberteit
Hij is bijna op volwassen formaat maar mentaal nog lang niet af. Geef zijn energie en werkdrift richting via speuren, tracking of hondensport, en blijf geduldig: dit ras rijpt traag.
Volwassen: werk en ritme
Zijn dagelijkse portie beweging en mentaal werk blijft de basis. Een volwassen Hovawart die genoeg te doen heeft, is een evenwichtige, betrouwbare bewaker.
Senior: opletten op de achterhand
Pas de inspanning aan zijn conditie aan. Degeneratieve myelopathie speelt bij dit ras meestal pas vanaf 8 tot 10 jaar; laat achterhandzwakte of veranderde loop altijd nakijken door je dierenarts.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij de Hovawart?
Over het algemeen is de Hovawart een gezond, robuust ras vergeleken met veel andere grote honden. Dit zijn de punten die het vaakst terugkomen. Vraag een fokker altijd naar de onderzoeksuitslagen van beide ouderdieren.
Een afwijkende ontwikkeling van het heupgewricht die later pijn en slijtage geeft. Dit is het belangrijkste verplichte screeningspunt: alle vier de Hovawart-rasverenigingen eisen via de Raad van Beheer HD-onderzoek van fokdieren, sommige daarnaast een ECVO-oogonderzoek. Een rasspecifiek percentage is niet betrouwbaar vast te stellen.
Een progressieve, pijnloze ruggenmergaandoening die meestal pas vanaf 8 tot 10 jaar opduikt. De DNA-test op de SOD1-mutatie is bij dit ras omstreden en niet gevalideerd: een tweede mutatie verstoort de uitslag bij ongeveer 26% van de geteste dieren en de penetrantie wordt op zo'n 11% geschat. Klinische ziekte is zeldzaam: sinds 2000 vertoonden 98 van 10.052 Hovawarts (0,97%) verdachte achterhandzwakte, met slechts 4 pathologisch bevestigde gevallen.
Een verminderde schildklierwerking die als grote-ras-aandoening bij de Hovawart wordt genoemd. De prevalentie is niet gekwantificeerd.
Gedilateerde cardiomyopathie en andere hartkwesties worden als gebruikelijke grote-ras-aandoeningen genoemd, maar geen ervan is endemisch in het ras. Een Hovawart-specifieke DCM-prevalentie kon in gezaghebbende bronnen niet worden bevestigd.
Sporadisch bij het ras vermeld. De gegevens hierover zijn onzeker.
Weet je niet welke uitslagen je precies moet opvragen? Download de gratis checklist “Wat vraag je een fokker?”, met alle onderzoeken die bij dit ras horen op één A4.
Gezondheid en verzekering voor de Hovawart
Bij de Hovawart zie je in de dossiers vooral Heupdysplasie (HD), Degeneratieve myelopathie (DM), Hypothyreoïdie (schildklier) en Hartproblemen (o.a. DCM) (en 1 ander aandachtspunt hierboven) terugkomen. Zulke rasgebonden risico's wegen mee in de premie: een verzekeraar rekent op meer en duurdere behandelingen bij een ras waar ze vaker voorkomen, en sluit sommige aandoeningen uit of hanteert een wachttijd.
Vraag dus altijd na of de aandoeningen van dit ras gedekt zijn, wat het eigen risico is en tot welke leeftijd je kunt instappen. Een hond verzeker je het goedkoopst als pup, vóór een eerste diagnose.
Vergelijk hondenverzekeringen in België
Rechtstreeks naar: SantéVet, Figo, Belfius Direct, Corona Direct, KBC
Waar vind je een goede pup?
Begin bij een rasvereniging in plaats van bij een advertentiesite. In Nederland houdt de Raad van Beheer de stamboomregistratie en de verplichte fokonderzoeken bij; in België vervult de KMSH (Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus) die rol. De Hovawart heeft meerdere rasverenigingen die allemaal HD-onderzoek van fokdieren eisen, sommige daarnaast een oogonderzoek.
Een goede fokker laat je de ouderdieren zien, toont de uitslagen ongevraagd en stelt jou minstens zoveel vragen als jij hem. Juist bij een waakras met een zelfstandig karakter is de omgeving waarin de pup opgroeit belangrijk. Wil je liever een oudere hond? Rasgebonden herplaatsing bestaat ook voor de Hovawart, via de rasvereniging vind je honden die om uiteenlopende redenen een nieuw thuis zoeken.
Koop je bij een kweker? Check of hij erkend is met zijn HK-nummer in de officiële lijst van Dierenwelzijn Vlaanderen.
Meer over de Hovawart op Hondenatlas
Een pup van dit ras
Voor de Hovawart kennen we nog geen erkende kweker met een eigen website die dit ras fokt. Koop je toch bij een kweker, check dan zijn HK-nummer in de officiële lijst, of bekijk de rassen waarvan we wel erkende kwekers kennen.
Lijsten waarin de Hovawart voorkomt
- Grote hondenrassen · 158 rassen
- FCI-groep 2: pinschers, schnauzers, molossers en sennenhonden · 57 rassen
Weides in jouw buurt
Een Hovawart loopt graag los. Vul je postcode in en zie de drie dichtstbijzijnde losloopweides, of open de kaart met alle 940 weides.
Veelgestelde vragen over de Hovawart
Wat voor karakter heeft een Hovawart?
Evenwichtig en goedaardig, met een uitgesproken verdedigingsdrift en veel zelfvertrouwen. Hij is intelligent en zelfstandig denkend, sterk gebonden aan zijn familie en aanvankelijk gereserveerd tegenover vreemden. Hij wordt laat volwassen.
Is een Hovawart geschikt voor beginners?
Nee, dit wordt afgeraden. Zijn zelfstandigheid, waaksheid en late mentale rijping vragen een baas met ervaring die duidelijk en consequent leidt.
Is een Hovawart geschikt voor een gezin?
Ja, zeker als hij samen met de kinderen opgroeit. Wel is socialisatie op normaal kinderspel belangrijk, omdat zijn bewaker-instinct hem kan doen ingrijpen als hij een kind in nood waant.
Hoeveel beweging heeft een Hovawart nodig?
Veel, zowel fysiek als mentaal: lange wandelingen, los rennen en werk zoals speuren, tracking en hondensport. Onderprikkeling leidt tot ongewenst gedrag.
Hoeveel vachtverzorging vraagt een Hovawart?
Gemiddeld en relatief beheersbaar. Door de beperkte ondervacht volstaan meestal één of enkele borstelbeurten per week, met extra aandacht tijdens de rui.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij de Hovawart?
Het is een robuust ras. Heupdysplasie is het belangrijkste verplichte screeningspunt. Verder worden degeneratieve myelopathie, schildklierproblemen en soms hartkwesties genoemd, al zijn de rasspecifieke cijfers deels onzeker.
Bronnen bij deze pagina (6)
- Hovawart Nederland – uitgebreide rasomschrijving, herkomst, FCI-groep 2, schofthoogte, kleuren, karakter, verplichte HD- en DM-tests.
- Wikipedia – Hovawart, geschiedenis (König, kruisingen), maten, gewicht, kleuren.
- Houden van Honden (Raad van Beheer), maten, gewicht, karakter, verplichte HD-screening bij alle rasverenigingen.
- Gewicht-hond.nl – Hovawart, gewicht, schofthoogte, levensverwachting.
- American Hovawart Club – A Hova What, temperament, gezinsgeschiktheid, beweging, late rijping, levensduur, gezondheid.
- Rassezuchtverein für Hovawart-Hunde – Myelopathie, DM/SOD1-test omstreden, penetrantie ± 11%, prevalentie 0,97%, leeftijd 8–10 jaar.