Haldenstøver
Een wit-zwarte Noorse brak met roodbruine schaduwen op kop en benen, gefokt om alleen met zijn baas op haas te jagen. Vriendelijk, sterk van zenuwen en met minder dan twintig pups per jaar een van de zeldzaamste rassen van Scandinavië.
In dit artikel
De Haldenstøver in het kort
De Haldenstøver ontstond in de tweede helft van de negentiende eeuw rond de Zuid-Noorse stad Halden, uit kruisingen van lokale drijvers met Engelse foxhounds, beagles en Duitse en Zweedse jachthonden. Een parvo-uitbraak in 1931 en de Tweede Wereldoorlog kostten het ras bijna zijn voortbestaan; in 1952 werd hij als apart ras erkend.
Anders dan de meeste braken werkt hij alleen, met zijn eigen baas, in plaats van in een meute. De Nordic Kennel Union omschrijft hem als een hond met sterke jachtlust en een vriendelijke aard, met sterke zenuwen en een uitgesproken sociaal karakter. Doe verderop de match.
- Schofthoogte
- 52–60 cmideaal 56 cm; teef 50–58 cm, ideaal 54 cm
- Gewicht
- ± 18–24 kgopgave uit rasprofielen; de FCI-standaard noemt geen gewicht
- Levensverwachting
- ± 12 jaaropgave uit rasprofielen; grootschalig onderzoek ontbreekt
- Beweging
- Veeluren buiten per dag; lange inactiviteit maakt hem onrustig
- Vacht
- Hard en zeer dichtmet dichte ondervacht; wekelijks borstelen, meer tijdens de rui
- Herkomst
- Noorwegenhazenjacht, solo in plaats van in een meute
De Haldenstøver in scores
Elke hond in de atlas krijgt scores op dezelfde meetlat, zodat je rassen eerlijk naast elkaar kunt leggen.
Meer pootjes betekent altijd makkelijker voor jou als baas, niet "meer van die eigenschap".
Wat voor karakter heeft een Haldenstøver?
De Nordic Kennel Union omschrijft hem als een hond met sterke jachtlust en een vriendelijke aard, met sterke zenuwen en een uitgesproken sociaal karakter. Voor een brak is dat een gunstig profiel: de nervositeit die je bij sommige jachtlijnen ziet, hoort hier niet thuis.
De FCI-standaard onderstreept dat met een rustige uitdrukking in de ogen en met agressie of overdreven schuwheid als diskwalificerende fout. Rasbeschrijvingen noemen hem daarnaast een aanhankelijke huisgenoot die zich prettig in een gezin voegt.
Is een Haldenstøver geschikt voor een gezin?
Karakterieel is hij daarvoor een van de betere braken: rasbeschrijvingen noemen hem een liefdevolle huisgenoot die goed met kinderen omgaat, en de Nordic Kennel Union benadrukt zijn sociale inslag.
De rem zit in zijn werk. Hij is gefokt om haas en ander laagwild te drijven, dus zijn prooidrift is echt. Katten, konijnen en kippen gaan alleen samen met deze hond als hij daarmee opgroeit, en zelfs dan blijft toezicht nodig.
Past deze hond bij jou?
Zes korte vragen, je ziet meteen je match.
Kies hierboven je situatie om je persoonlijke match te zien.
Kan een Haldenstøver in een appartement wonen?
Nee. Hij is een drijvende jachthond die zijn spoor met stem aangeeft, en dat gedrag zit diep in de lijn. In een gehorig gebouw wordt dat een dagelijks probleem.
Daarbij vraagt hij ruimte en uren buiten. Rasbeschrijvingen waarschuwen dat langere periodes van inactiviteit hem rusteloos en ongelukkig maken. Een tuin vervangt dat werk niet.
Hoeveel beweging heeft een Haldenstøver nodig?
Veel. Hij is gebouwd om in de Noorse bossen uren achter een haas aan te werken, alleen met zijn baas. Reken op lange dagelijkse tochten en accepteer dat een kwartiertje om het blok niets voor hem betekent.
Neuswerk telt dubbel: speuren, zoekspel of mantrailing put hem sneller uit dan kilometers. Loslopen kan alleen op veilige, omheinde plekken, want op een spoor gaat hij door tot het einde.
Hoeveel verzorging vraagt de vacht van een Haldenstøver?
Minder dan je zou denken bij een hond uit dit klimaat. De standaard beschrijft hard, zeer dicht en steil haar met een dichte ondervacht, wit met zwarte platen en roodbruine schaduwen op kop en benen. Eén borstelbeurt per week houdt hem bij.
In het voorjaar krijg je de rekening: dan komt de ondervacht eruit en borstel je hem dagelijks. Zijn hangoren vragen daarnaast structurele aandacht, want ze houden vocht en vuil vast na werk in nat gewas.
Hoe voed je een Haldenstøver op?
Met rust, herhaling en beloning. De Nordic Kennel Union noemt hem uitgesproken leerbaar en wijst op zijn goede resultaten in jachtproeven; dat is voor een brak een prettige uitgangspositie.
De terugroep blijft je grootste project, want jachtdrift wint het van gehoorzaamheid zodra er een spoor ligt. Begin er meteen mee via komen als je roept, investeer in brede socialisatie en bouw alleen thuis blijven stap voor stap op.
Wat kost een Haldenstøver?
Eerlijk antwoord: betrouwbare Belgische bedragen voor de aanschaf, het voer, de dierenarts en de verzekering van een Haldenstøver zetten we hier pas neer zodra we ze met bronnen kunnen onderbouwen. Liever even geen cijfer dan een verzonnen cijfer. Reken er wel op dat een hond, groot of klein, elke maand een vast budget vraagt, en dat prijzen sterk verschillen per fokker en regio.
Wat we nu al wel kunnen zeggen over vachtverzorging: Vooral tijd: wekelijks borstelen, tijdens de rui dagelijks, en wekelijks de oren nakijken.
Eerlijk over de Haldenstøver
- Dit is een van de zeldzaamste rassen van Scandinavië. De Nordic Kennel Union meldt dat er bij de Noorse kennelclub jaarlijks tussen 7 en 21 pups worden ingeschreven, en noemt dat bedreigend laag. Buiten Noorwegen kom je hem vrijwel nergens tegen.
- Hij laat zich horen. Een drijvende brak geeft zijn spoor met stem aan, en dat doet hij ook in je tuin. Wie in een rijhuis of een gehorige wijk woont, krijgt daar gesprekken over.
- Kleine huisdieren zijn een risico. Hij is gefokt om haas en ander laagwild te vervolgen. Katten, konijnen en kippen gaan alleen samen met deze hond als hij daarmee opgroeit, en zelfs dan blijft toezicht nodig.
- De fokbasis is smal. Het ras overleefde een parvo-uitbraak in 1931 en de Tweede Wereldoorlog met een klein aantal honden. Ondanks die smalle basis zijn er geen erfelijke aandoeningen van betekenis geregistreerd, maar vragen naar verwantschap blijft verstandig.
De route van pup naar senior
Elke levensfase vraagt iets anders van je. Dit zijn de haltes waar je bij dit ras rekening mee houdt.
Buitenpup, brede socialisatie
Nesten vallen bij Noorse jagers, dus stadsdrukte en huisgeluiden zijn nieuw voor hem. Bouw dat rustig op, samen met een vast dagritme in de eerste week.
De neus neemt het over
In de puberteit ontdekt hij wat zijn neus kan en verdwijnt je terugroep tijdelijk. Werk met een lange lijn, geef elke dag speurwerk en beloon elke keuze voor jou royaal.
Volwassen solowerker
Nu heb je een taaie partner voor lange tochten en neuswerk, die anders dan de meeste braken het liefst met jou alleen werkt. Houd zijn gewicht rond de twintig kilo en zijn conditie op peil.
Senior: korter, niet stiller
Met een levensverwachting rond twaalf jaar blijft hij lang actief. Verkort de tochten geleidelijk, houd het neuswerk erin en laat gewrichten, oren en ogen periodiek nakijken door je dierenarts.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij de Haldenstøver?
Voor een ras met zo'n smalle fokbasis is het nieuws opvallend gunstig: de Nordic Kennel Union meldt dat er nooit erfelijke aandoeningen van betekenis, waaronder heupdysplasie, in het ras zijn vastgelegd. Dat is geen garantie, dus vraag een fokker altijd naar de uitslagen van beide ouderdieren.
De populatie overleefde een parvo-uitbraak in 1931 en de Tweede Wereldoorlog met weinig honden, en er worden jaarlijks slechts 7 tot 21 pups ingeschreven. Weinig genetische variatie verhoogt op termijn het risico op erfelijke problemen. Vraag naar de verwantschap tussen de ouderdieren.
De Nordic Kennel Union geeft aan dat heupdysplasie in dit ras niet in noemenswaardige mate is vastgesteld. Bij een werkhond van dit formaat blijft het toch verstandig om naar officiële heupuitslagen van beide ouderdieren te vragen.
Zijn hangoren houden vocht en vuil vast na werk in nat gewas. Dat is geen erfelijke aandoening, maar wel de klacht waarmee dit type hond het vaakst bij de dierenarts komt. Kijk ze wekelijks na.
Weet je niet welke uitslagen je precies moet opvragen? Download de gratis checklist “Wat vraag je een fokker?”, met alle onderzoeken die bij dit ras horen op één A4.
Waar vind je een goede pup?
Met 7 tot 21 inschrijvingen per jaar bij de Noorse kennelclub is dit een van de zeldzaamste rassen in de atlas. In België en Nederland vallen er geen nesten, dus stamboompups via de KMSH (Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus) of de Raad van Beheer zijn er niet. Alles loopt via Noorwegen, bij jagers die met de nationale kennelclub werken.
Reken op een lange wachttijd en op fokkers die hun pups bij voorkeur aan jagers plaatsen. Wees open over je plannen, vraag naar de heupen en de oren van de ouderdieren, en vraag vooral naar de verwantschap in de combinatie: bij zo'n kleine populatie is dat de belangrijkste vraag die je kunt stellen.
Koop je bij een kweker? Check of hij erkend is met zijn HK-nummer in de officiële lijst van Dierenwelzijn Vlaanderen.
Veelgestelde vragen over de Haldenstøver
Waar komt de Haldenstøver vandaan?
Uit de omgeving van Halden in het zuiden van Noorwegen, waar het ras in de tweede helft van de negentiende eeuw ontstond uit kruisingen van lokale drijvers met Engelse foxhounds, beagles en Duitse en Zweedse jachthonden. In 1952 werd hij als apart ras erkend.
Hoe groot wordt een Haldenstøver?
Volgens de FCI-standaard 52 tot 60 cm bij reuen met 56 cm als ideaal, en 50 tot 58 cm bij teven met 54 cm als ideaal. Rasprofielen geven een gewicht van ongeveer achttien tot vierentwintig kilo.
Jaagt een Haldenstøver in een meute?
Nee, en dat maakt hem bijzonder onder de braken. Hij is gefokt om alleen met zijn eigen baas op haas en ander laagwild te jagen, in plaats van in een groep zoals de meeste lopende honden.
Hoe zeldzaam is de Haldenstøver?
Zeer zeldzaam. De Nordic Kennel Union meldt dat er bij de Noorse kennelclub jaarlijks tussen 7 en 21 pups worden ingeschreven en noemt dat bedreigend laag. Buiten Noorwegen kom je het ras vrijwel nergens tegen.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij een Haldenstøver?
De Nordic Kennel Union meldt dat er ondanks de smalle fokbasis nooit erfelijke aandoeningen van betekenis, waaronder heupdysplasie, in het ras zijn vastgelegd. Vraag toch naar officiële heupuitslagen en naar de verwantschap tussen de ouderdieren.
Bronnen bij deze pagina (4)
- FCI-rasstandaard 267 (Haldenstøver), groep 6 sectie 1.2 middelgrote lopende honden met werkproef, herkomst Noorwegen, standaard van 9 augustus 1999, rechthoekige en sterke maar niet zware bouw met een rustige oogopslag, agressie en overdreven schuwheid als diskwalificerende fouten, schofthoogte reu 52–60 cm met ideaal 56 cm en teef 50–58 cm met ideaal 54 cm, hard zeer dicht en steil haar met dichte ondervacht, wit met zwarte platen en roodbruine schaduwen op kop en benen.
- Nordic Kennel Union / Svenska Kennelklubben – Halden Hound, ontstaan in Halden in de tweede helft van de negentiende eeuw uit Engelse foxhounds, beagles en lokale drijvers, bijna verdwenen na een parvo-uitbraak in 1931 en de Tweede Wereldoorlog, erkenning als apart ras in 1952, sterke jachtlust en vriendelijke aard met sterke zenuwen en uitgesproken leerbaarheid, 7 tot 21 ingeschreven pups per jaar bij de Noorse kennelclub en dat wordt bedreigend laag genoemd, geen noemenswaardige erfelijke aandoeningen zoals heupdysplasie geregistreerd.
- Wikipedia – Halden Hound, ontwikkeling in het begin van de twintigste eeuw met de rasstandaard uit de jaren vijftig, kruisingen met honden uit Zweden, Duitsland en Engeland, jacht op haas en ander laagwild waarbij hij alleen met zijn baas werkt in plaats van in een meute, aanhankelijke huisgenoot die goed omgaat met kinderen, rusteloos bij langere inactiviteit, schofthoogte 43–54 cm en gewicht ongeveer 18–24 kg, gladde zeer dichte vacht, levensverwachting ongeveer twaalf jaar, zeldzaam buiten Noorwegen.
- Foto: Sabine (dogwiki) on http://www.profi1a.de/dogwiki/index.php/Benutzer:Sabine, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons, herofoto van deze pagina.
