Erdélyi Kopó
De Transsylvanische lopende hond was eeuwenlang de jachthond van de Hongaarse adel, raakte in de twintigste eeuw bijna volledig verdwenen en werd vanaf 1968 opnieuw opgebouwd. Rustig in huis, volhardend en zelfstandig in het veld.
In dit artikel
De Erdélyi Kopó in het kort
De FCI-standaard vraagt een rustige, gelijkmatige hond die vastberaden en levendig is, goedaardig en moedig, en die zelfstandig kan jagen, ook op grote afstand van zijn voorjager. Precies dat maakte hem geschikt voor de uitgestrekte bossen en bergen van Transsylvanië.
Het ras gaat terug op de honden van de Magyaren en was in de middeleeuwen de favoriete jachthond van de Hongaarse adel. In de twintigste eeuw verdween hij bijna; vanaf 1968 werd de fokkerij weer opgepakt. Van de oorspronkelijke lang- en kortbenige variëteit bestaat alleen de langbenige nog. Benieuwd of dit type hond bij jou past? Doe verderop de match.
- Schofthoogte
- 55–65 cmals ideale maat in de FCI-standaard
- Gewicht
- Minimaal 25 kgrasbeschrijvingen noemen in de praktijk 30–35 kg
- Levensverwachting
- Circa 12–14 jaarrasbeschrijvingen noemen een bovengemiddelde levensduur
- Beweging
- Veelgebouwd om zelfstandig lange afstanden te werken
- Vacht
- Kort, recht, dicht en aanliggendlanger op nek, schoft, dijen en staartonderkant
- Herkomst
- Hongarijejacht in de bossen en bergen van Transsylvanië
De Erdélyi Kopó in scores
Elke hond in de atlas krijgt scores op dezelfde meetlat, zodat je rassen eerlijk naast elkaar kunt leggen.
Meer pootjes betekent altijd makkelijker voor jou als baas, niet "meer van die eigenschap".
Wat voor karakter heeft een Erdélyi Kopó?
De rasstandaard vraagt een rustige, gelijkmatige hond die tegelijk vastberaden en levendig is, goedaardig en moedig. Hij is uitdrukkelijk gefokt om zelfstandig te jagen, ook als zijn voorjager ver weg is.
In huis vertaalt zich dat naar een opvallend beheerste hond die goed met mensen en met andere honden omgaat; als roedeljager is hij van nature sociaal naar soortgenoten. Rasbeschrijvingen noemen hem tegelijk gereserveerd en enigszins bedachtzaam bij vreemden.
Is een Erdélyi Kopó geschikt als gezinshond?
Van karakter zeker: hij is verdraagzaam met kinderen, sociaal naar andere honden en rustig binnenshuis. Dat maakt hem aangenamer in een huishouden dan veel andere lopende honden.
De vraag is of je zijn werkbehoefte kunt vullen. Dit blijft een jachtlijn die is geselecteerd op neus, uithoudingsvermogen en zelfstandigheid. Een gezin dat dagelijks uren buiten is en met hem aan speur- of zoekwerk doet, kan het aan; een gezin dat twee korte rondjes per dag loopt, niet.
Past deze hond bij jou?
Zes korte vragen, je ziet meteen je match.
Kies hierboven je situatie om je persoonlijke match te zien.
Kan een Erdélyi Kopó in een appartement wonen?
Nee, dat is geen verstandige combinatie. Hij meldt luid op het spoor en is gebouwd om grote afstanden af te leggen; beide passen slecht in een gebouw met gedeelde muren.
Zijn plek is een huis in landelijk gebied met een goed omheinde tuin en dagelijkse toegang tot bos of open terrein. Let daarbij op de hoogte van je omheining: dit is een atletische hond met een sterke neus.
Hoeveel beweging heeft een Erdélyi Kopó nodig?
Veel, en dan vooral neuswerk. Hij is gefokt om uren achtereen zelfstandig te werken in bossen en bergen, en die motor is er nog. Reken op minstens twee uur buiten per dag, met echt zoekwerk erin.
Loslopen buiten omheind terrein vraagt om een terugroep die staat, en zelfs dan blijft voorzichtigheid geboden: op een vers spoor is hij vertrokken en kan hij ver weg raken. Werk daarom langdurig met een lange lijn en overweeg een tracker in onbekend gebied.
Hoeveel verzorging vraagt de vacht van een Erdélyi Kopó?
Weinig. De vacht is kort, recht, dicht en aanliggend, met wat langer haar op de nek, schoft, dijen en de onderkant van de staart. Wekelijks borstelen met een rubberen borstel volstaat, tijdens de rui een paar keer per week.
Belangrijker is de controle na het werk: kijk zijn hangoren, poten, huid en tussentenen na op grasaren, wondjes en teken. Bij een hond die door dicht struikgewas gaat, hoort dat bij de vaste routine.
Hoe voed je een Erdélyi Kopó op?
Rustig en consequent, met veel aandacht voor contact houden. Rasbeschrijvingen noemen hem goedaardig en leerbaar, maar hij is óók gefokt om zelf te beslissen zodra hij een spoor heeft. Harde correcties werken averechts bij een hond die zelfstandigheid nodig heeft in zijn werk.
Begin vroeg met breed socialiseren en oefen het komen als je roept met de allerbeste beloningen, lang voordat de jachtdrift echt opkomt. Geef zijn neus van jongs af aan toegestane opdrachten, zodat zoeken samen met jou meer oplevert dan zoeken zonder jou.
Wat kost een Erdélyi Kopó?
Eerlijk antwoord: betrouwbare Belgische bedragen voor de aanschaf, het voer, de dierenarts en de verzekering van een Erdélyi Kopó zetten we hier pas neer zodra we ze met bronnen kunnen onderbouwen. Liever even geen cijfer dan een verzonnen cijfer. Reken er wel op dat een hond, groot of klein, elke maand een vast budget vraagt, en dat prijzen sterk verschillen per fokker en regio.
Wat we nu al wel kunnen zeggen over vachtverzorging: Vrijwel alleen tijd: wekelijks borstelen, vaker tijdens de rui.
Eerlijk over de Erdélyi Kopó
- Dit is primair een jachtlijn. De FCI schrijft voor dit ras een werkproef voor en Hongaarse fokkers selecteren op jachtaanleg. Als gezinshond kan hij prima functioneren, maar alleen bij mensen die zijn werkbehoefte serieus nemen.
- Hij jaagt luid en op afstand. De standaard vraagt letterlijk een hond die zelfstandig kan jagen, ook ver van zijn voorjager. Reken op een hond die uit het zicht raakt en met stem meldt wat hij vindt.
- Het ras is er bijna niet meer geweest. Na de Tweede Wereldoorlog was de populatie vrijwel verdwenen; pas vanaf 1968 werd er weer serieus gefokt. De kortbenige variëteit is definitief verloren gegaan.
- Buiten Hongarije blijft hij zeldzaam. De fokkerij zit vooral in Hongarije en Roemenië. In de Lage Landen zijn er nauwelijks nesten, dus reken op import, wachten en weinig ervaringsdeskundigen in de buurt.
De route van pup naar senior
Elke levensfase vraagt iets anders van je. Dit zijn de haltes waar je bij dit ras rekening mee houdt.
Rustig starten, breed socialiseren
Laat hem veel normale dingen kalm meemaken en houd de fysieke belasting laag zolang hij groeit. Leer hem meteen ook rustig alleen zijn, want een lopende hond die alleen thuis blaft, blaft hard.
De neus wordt wakker
Sporen worden nu belangrijker dan jij. Werk consequent met een lange lijn, begin met eenvoudig zoekwerk en bouw conditie geleidelijk op zonder jonge gewrichten te overbelasten.
De volwassen lopende hond
Zijn volharding komt nu tot volle wasdom en hij kan zwaar veldwerk aan. Geef hem structureel speur- of jachtwerk, houd hem slank en blijf de terugroep onderhouden in situaties zonder afleiding.
Senior: korter werk, dezelfde neus
Dit ras wordt vaak twaalf tot veertien jaar oud. Houd de tochten korter, laat gewrichten, gewicht en gebit periodiek nakijken en pas het werk aan zijn conditie aan.
Welke gezondheidsproblemen komen voor bij de Erdélyi Kopó?
De Erdélyi Kopó staat bekend als een taai, gezond ras: rasbeschrijvingen melden een bovengemiddelde levensduur van twaalf tot veertien jaar en geen bekende erfelijke aandoeningen. Dat is bemoedigend, maar het is geen vervanging voor gericht doorvragen bij de fokker.
Dat er geen erfelijke aandoeningen bekend zijn, komt deels doordat er nauwelijks onderzoek naar deze kleine populatie is gedaan. Vraag de fokker naar leeftijden en doodsoorzaken in zijn lijn en naar de onderzoeken die hij bij zijn fokdieren laat doen.
Harde rascijfers ontbreken, maar bij een grote hond die dagelijks in zwaar terrein werkt zijn heupen en ellebogen het aandachtspunt. Vraag naar officiële beoordelingen van beide ouderdieren en bouw de belasting in het eerste jaar rustig op.
Hangoren en werk door dicht struikgewas vragen om vaste controle op ontstoken oren, grasaren en huidwondjes. Dat is geen erfelijk probleem, maar wel de meest voorkomende reden voor een dierenartsbezoek bij dit type hond.
Weet je niet welke uitslagen je precies moet opvragen? Download de gratis checklist “Wat vraag je een fokker?”, met alle onderzoeken die bij dit ras horen op één A4.
Waar vind je een goede pup?
De fokkerij zit vrijwel volledig in Hongarije en Roemenië, rond de Hongaarse kennelclub en de rasvereniging die het ras vanaf 1968 weer heeft opgebouwd. In Nederland registreert de Raad van Beheer stambomen en in België de KMSH (Koninklijke Maatschappij Sint-Hubertus), maar een nest in de Benelux is uitzonderlijk. Reken op import en op wachten.
Houd er rekening mee dat de FCI voor dit ras een werkproef voorschrijft en dat fokkers dus op jachtaanleg selecteren. Een goede fokker toont de ouderdieren, laat werkresultaten en gezondheidsuitslagen zien, is open over wat wel en niet onderzocht is, en stelt jou minstens zoveel vragen als jij hem.
Koop je bij een kweker? Check of hij erkend is met zijn HK-nummer in de officiële lijst van Dierenwelzijn Vlaanderen.
Veelgestelde vragen over de Erdélyi Kopó
Wat is een Erdélyi Kopó?
Een Hongaarse lopende hond uit FCI-groep 6, sectie 1.2, ook bekend als Transsylvanische lopende hond. Hij jaagt zelfstandig in bossen en bergen en werd op 30 maart 1963 definitief door de FCI erkend.
Hoe groot wordt een Erdélyi Kopó?
De FCI-standaard noemt een ideale schofthoogte van 55 tot 65 cm en een minimumgewicht van 25 kg. In de praktijk wegen volwassen honden vaak 30 tot 35 kg.
Wat voor karakter heeft een Erdélyi Kopó?
De rasstandaard vraagt een rustige, gelijkmatige hond die vastberaden en levendig is, goedaardig en moedig. Hij gaat als roedeljager doorgaans goed om met andere honden en staat bekend als verdraagzaam met kinderen.
Is een Erdélyi Kopó gezond?
Rasbeschrijvingen noemen een bovengemiddelde levensduur van twaalf tot veertien jaar en geen bekende erfelijke aandoeningen. Er is wel weinig grootschalig onderzoek gedaan, dus vraag de fokker naar heupbeoordelingen en naar leeftijden in zijn lijn.
Waarom bestaat de kortbenige variëteit niet meer?
Het ras had oorspronkelijk een lange en een korte variëteit voor verschillend terrein. Na het bijna verdwijnen van het ras in de twintigste eeuw kon alleen de langbenige variëteit vanaf 1968 weer worden opgebouwd.
Bronnen bij deze pagina (4)
- FCI-rasstandaard 241 (Erdélyi Kopó), groep 6 sectie 1.2 (middelgrote lopende honden), herkomst Hongarije, gebruik als zelfstandig jagende hond ook ver van de voorjager, ideale schofthoogte 55-65 cm, minimumgewicht 25 kg, korte aanliggende vacht met langer haar op nek en dijen, zwart met tan-aftekening en beperkte witte aftekening, en het gevraagde karakter.
- FCI-rassenpagina: Hungarian Hound - Transylvanian Scent Hound (241), definitieve FCI-erkenning op 30 maart 1963, de huidige standaard van 6 april 2000, en de vermelding dat dit ras aan een werkproef onderworpen is.
- Wikipedia (Engels): Transylvanian Hound, de herkomst bij de Magyaren, de rol als jachthond van de Hongaarse adel, het bijna verdwijnen in de twintigste eeuw en het herstel vanaf de jaren zestig, de twee oorspronkelijke variëteiten waarvan alleen de langbenige resteert, het gewicht van 30-35 kg, de levensverwachting van 12-14 jaar en het ontbreken van bekende erfelijke aandoeningen.
- Foto: Lnko2323, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons, herofoto van deze pagina.
