Vlooien bij je hond herkennen en aanpakken

Hoe weet je zeker dat je hond vlooien heeft?

Vlooien zelf zie je niet altijd: het zijn bruinzwarte insecten van enkele millimeters die razendsnel door de vacht schieten. Wat je wel ziet, is het gedrag van je hond: krabben, plots omdraaien om in de rug of staartbasis te bijten, onrust, en bij langere besmetting kale of geïrriteerde plekken, vaak op de onderrug.

De betrouwbaarste thuistest is de vlooienpoeptest die onder meer de RSPCA beschrijft. Kam met een fijne vlooienkam door de vacht, vooral op de onderrug, en tik het resultaat af op een vochtig wit papier of keukenpapier. Zwarte puntjes die uitlopen tot roodbruine vlekjes zijn vlooienpoep: verteerd bloed. Dan weet je het zeker.

Sommige honden zijn allergisch voor vlooienspeeksel en reageren al hevig op één beet, met intense jeuk, korstjes en kaalheid. Krabt je hond zich stuk terwijl je amper vlooien vindt, lees dan ook ons artikel over jeuk en krabben en laat de huid door de dierenarts bekijken.

Waarom neem je vlooien beter serieus?

Een vlo is meer dan een jeukmakertje. Een volwassen vlo drinkt in haar leven vele keren haar eigen gewicht aan bloed, en bij een zware besmetting kan dat bij pups en verzwakte of oude honden tot bloedarmoede leiden. Voor die groepen is snel ingrijpen echt nodig.

Vlooien zijn bovendien de tussengastheer van de meest voorkomende lintworm bij honden. Een hond die zich bijt en daarbij een besmette vlo doorslikt, kan zo een lintworm oplopen; VCA Hospitals gaat er daarom van uit dat een hond met vlooien vaak ook een lintwormbesmetting heeft. Vertel het dus aan je dierenarts als je vlooien vond, dan wordt de ontworming daarop afgestemd.

En dan is er de snelheid van het probleem: één vrouwtjesvlo legt tot vijftig eitjes per dag. Wat vandaag drie vlooien zijn, is zonder aanpak binnen enkele weken een plaag in huis.

Waarom zit het echte probleem in je huis?

Wie alleen de hond behandelt, dweilt met de kraan open. De vlooiencyclus telt vier stadia: ei, larve, pop en volwassen vlo, en alleen dat laatste stadium zit op je hond. De eitjes rollen uit de vacht en belanden in tapijt, kieren, zetels en de hondenmand, precies op de plekken waar je hond graag ligt. Volgens de RSPCA bevindt ongeveer 95% van de vlooienpopulatie zich zo in je omgeving in plaats van op het dier; de PDSA rekent voor dat vijftig vlooien op je hond kunnen staan voor zo'n duizend vlooien in huis.

De cyclus kan onder ideale, warme omstandigheden in twee weken rond zijn, maar de pop is het geniepige stadium: veilig in zijn cocon kan die maandenlang wachten tot er trillingen en warmte zijn, en dan pas uitkomen. Daarom duiken er na een behandeling vaak nog weken nieuwe vlooien op; dat betekent niet dat het middel faalt, wel dat de poppen in huis uitkomen.

In onze verwarmde huizen is het bovendien altijd vlooienweer. Vlooien zijn dus geen zomerprobleem: een besmetting kan in januari net zo goed opflakkeren als in juli.

Hoe pak je een vlooienbesmetting aan?

Een besmetting krijg je alleen weg met een dubbele aanpak: alle dieren behandelen én de omgeving aanpakken, en dat lang genoeg volhouden. VCA Hospitals rekent op drie tot zes maanden voordat alle stadia in huis opgeruimd zijn. Dit is het stappenplan:

• Behandel alle huisdieren tegelijk: honden, katten en ook konijnen als je die hebt, met een middel dat je dierenarts per dier voorschrijft. Honden en katten wisselen namelijk dezelfde vlooien uit.
• Gebruik nooit een hondenmiddel bij een kat: sommige vlooienmiddelen voor honden bevatten permethrine en die stof is levensgevaarlijk voor katten.
• Was alle manden, dekens en hoezen op 60 graden of heter.
• Stofzuig grondig en vaak: tapijten, plinten, kieren, zetels en onder meubels. Gooi de stofzuigerzak daarna weg of leeg het reservoir buitenshuis.
• Hou de behandeling maandenlang vol volgens het schema van je dierenarts, ook als je geen vlooien meer ziet: de poppen in huis komen nog weken tot maanden uit.

Hoe voorkom je dat vlooien terugkomen?

Voorkomen is aanzienlijk minder werk dan bestrijden. De basis is een preventief middel op maat van jouw hond, voorgeschreven door de dierenarts: die kiest op basis van gewicht, leeftijd, gezondheid en je gezinssituatie tussen pipetten, tabletten of banden, en bepaalt het juiste ritme. Koop niet op eigen houtje iets in de supermarkt; verkeerd gedoseerde of verkeerd gekozen middelen werken vaak niet en zijn soms riskant.

Omdat vlooien in verwarmde huizen het hele jaar actief blijven, adviseren dierenartsen en de Europese parasietenrichtlijn ESCCAP in veel gevallen jaarrondbescherming, zeker in huishoudens met meerdere dieren. Bespreek bij het jaarlijkse gezondheidsbezoek meteen het parasietenplan; bij een pup komt dat al bij het eerste dierenartsbezoek aan bod.

Blijf daarnaast controleren: kam je hond wekelijks even met de vlooienkam, zeker na logeerpartijen, hondenschool of contact met veel andere honden. Zo vang je een beginnende besmetting op voor ze je huis koloniseert. Dezelfde controleroutine helpt trouwens ook tegen teken.

Wanneer schakel je de dierenarts in?

Bel sowieso voor het juiste middel, maar maak een afspraak wanneer de huid kapot gekrabd is, er korsten of kale plekken zijn, of de jeuk hevig blijft ondanks behandeling: dan speelt mogelijk vlooienallergie of een tweede huidprobleem mee, en dat vraagt een gerichte behandeling.

Ook bij pups, oude of zieke honden met veel vlooien wacht je niet af, vanwege het risico op bloedarmoede. Bleek tandvlees, sloomheid of snel moe zijn na inspanning zijn alarmsignalen die je meteen meldt.

Blijft de plaag ondanks een correcte aanpak maandenlang aanslepen, overleg dan opnieuw. Vaak zit de verklaring in een niet-behandeld dier, een overgeslagen kamer of een te vroeg gestopte kuur, en de dierenarts helpt je het lek te vinden.

Veelgestelde vragen