Gebitsverzorging: tandenpoetsen bij je hond

Waarom zou je de tanden van je hond poetsen?

Tandplak vormt zich bij honden net zoals bij mensen: een zachte laag bacteriën die zich binnen enkele dagen verhardt tot tandsteen. Dat tandsteen duwt het tandvlees terug en veroorzaakt ontsteking van de weefsels rond de tand. VCA Hospitals schat dat meer dan 80% van de honden ouder dan drie jaar aan die parodontale ontsteking lijdt.

Het probleem blijft lang onzichtbaar, want honden klagen niet. Ze eten door met een pijnlijke kies, tot een tand loskomt of een ontsteking doorbreekt. Vergevorderde gebitsproblemen betekenen pijn, tandverlies en een behandeling onder narcose met scaling, polijsten en soms trekken van tanden.

Poetsen is bewezen de meest effectieve thuismaatregel, omdat je de plak weghaalt vóór ze verhardt. Eenmaal tandsteen aanwezig is, poets je het er niet meer af: dan is een professionele reiniging bij de dierenarts nodig.

Hoe vaak moet je poetsen?

Dagelijks is het doel, net zoals bij je eigen gebit. Lukt dat niet, hou dan de ondergrens van VCA Hospitals aan: minstens drie keer per week, anders krijgt de plak genoeg tijd om te verharden en poets je vooral voor de vorm.

Een poetsbeurt hoeft niet lang te duren. Concentreer je op de buitenkant van de tanden, vooral de grote scheurkiezen achteraan en de hoektanden: daar zet plak zich het snelst af. De binnenkant houdt de tong grotendeels zelf schoon. Ongeveer dertig seconden per kant volstaat.

Begin het liefst op jonge leeftijd, wanneer wennen het vlotst gaat; hoe je een pup speels aan handelingen in en rond de bek laat wennen, lees je ook in ons artikel over het eerste dierenartsbezoek. Maar ook een volwassen of oudere hond kan het nog leren, het vraagt alleen meer geduld.

Welke tandenborstel en tandpasta gebruik je?

Gebruik altijd tandpasta die speciaal voor honden gemaakt is. Honden spoelen niet en slikken alles in, en tandpasta voor mensen bevat ingrediënten die daar niet voor bedoeld zijn: fluoride, veel natrium en in sommige varianten xylitol, een zoetstof die voor honden giftig is. Ook zuiveringszout (baking soda) is af te raden. Hondentandpasta bestaat in smaken zoals gevogelte of malt, wat het poetsen meteen aantrekkelijker maakt.

Als borstel kan je kiezen uit een hondentandenborstel, een vingerborsteltje of, zoals de RSPCA aangeeft, een zachte kindertandenborstel. Kies een formaat dat bij de bek van je hond past en vervang de borstel zoals bij jezelf om de drie maanden.

Twijfel je bij andere producten zoals kauwsticks, poeders of watertoevoegingen, kijk dan of ze het keurmerk van de Veterinary Oral Health Council (VOHC) dragen: die organisatie beoordeelt of een product aantoonbaar plak of tandsteen vermindert. Vraag bij twijfel raad aan je dierenarts.

Hoe leer je je hond tandenpoetsen accepteren?

Forceer nooit de bek open en bouw op in kleine stappen, telkens afgesloten met een beloning. Een sessie van dertig seconden is in het begin ruim voldoende. Dit stappenplan is gebaseerd op de trainingsaanpak van VCA Hospitals:

• Stap 1: kies een vaste, rustige plek en beloon je hond omdat hij daar ontspannen bij je komt zitten.
• Stap 2: wrijf met je vinger of een zacht doekje langs de buitenkant van de tanden en beloon. Herhaal tot dit ontspannen gaat.
• Stap 3: laat je hond de hondentandpasta van je vinger likken, zodat de smaak iets fijns wordt.
• Stap 4: doe tandpasta op de borstel en laat hem die eerst alleen aflikken.
• Stap 5: poets één of twee seconden, stop, beloon, en bouw de duur over dagen of weken op tot ongeveer dertig seconden per kant.

Welke signalen wijzen op gebitsproblemen?

Controleer tijdens het poetsen meteen het gebit, dan valt een probleem je vroeg op. Let volgens de RSPCA op deze signalen: een sterk ruikende adem, bruine of gele aanslag op de tanden, rood of bloedend tandvlees, teruggetrokken tandvlees waardoor tandhalzen bloot komen, en verkleurde of loszittende tanden.

Ook gedrag verraadt tandpijn: trager eten, brokken laten vallen, alleen aan één kant kauwen, harde brokken of speeltjes plots links laten liggen, met de poot over de bek wrijven, kwijlen of piepen bij het kauwen. Zie je een van deze signalen, maak dan een afspraak bij de dierenarts en wacht niet tot de jaarlijkse controle.

Bedenk daarbij dat kleine rassen en rassen met een korte snuit gevoeliger zijn voor gebitsproblemen omdat hun tanden dichter op elkaar staan. In onze rassendossiers vind je per ras waar je extra op let.

Wat kunnen kauwproducten en de dierenarts nog betekenen?

Kauwen helpt als aanvulling: geschikte kauwproducten schuren plak van de tanden en houden je hond zinvol bezig. Ze vervangen het poetsen niet, want ze bereiken lang niet elke tand. Welke kauwsnacks zinvol en veilig zijn, bespreken we uitgebreid in ons artikel over kauwsnacks en beloningen. Wees voorzichtig met zeer harde voorwerpen zoals botten en geweien: daar breken kiezen op.

Laat het gebit minstens één keer per jaar nakijken, bijvoorbeeld tijdens de jaarlijkse gezondheidscontrole. De dierenarts ziet problemen die jou ontgaan, zoals ontsteking onder de tandvleesrand of een afgebroken kies achteraan.

Is er al tandsteen of tandvleesontsteking, dan is een gebitsreiniging onder narcose de aangewezen behandeling: scaling, polijsten en waar nodig extracties. Dat klinkt ingrijpend, maar een hond met een gesaneerd gebit knapt vaak zichtbaar op. Daarna begin je met poetsen op een schone lei, zodat het probleem niet terugkeert.

Veelgestelde vragen