Kauwsnacks en beloningen: lekker én verantwoord

Waarom is kauwen zo belangrijk voor je hond?

Kauwen is natuurlijk hondengedrag: het ontspant, houdt de kaken bezig en vult rustmomenten zinvol in. Niet voor niets geeft volgens een studie in Today's Veterinary Practice zo'n 94 procent van de hondeneigenaars weleens iets eetbaars om op te kauwen. Een hond die geschikt kauwmateriaal krijgt, zoekt bovendien minder snel zelf iets, zoals je schoenen of de stoelpoot.

Ook mentaal doet kauwen veel: het is een vorm van verrijking die verveling tegengaat en helpt om na drukte tot rust te komen. Bij pups speelt daarnaast het wisselen van tanden mee; waarom jonge honden alles kapotknagen en hoe je dat in goede banen leidt, lees je in ons artikel over puppybijten.

Kauwsnacks en beloningen zijn dus geen overbodige luxe. De kunst is ze zo te kiezen dat de voordelen overblijven en de risico's, van gebroken tanden tot verstopping en overgewicht, zo klein mogelijk worden.

Hoeveel snacks mogen er per dag?

De vuistregel van zowel de Europese voedingsfederatie FEDIAF als de veterinaire faculteit van UC Davis is dezelfde: alle extraatjes samen blijven onder de 10 procent van de dagelijkse calorieën. De overige 90 procent komt uit een compleet voer, zodat de voedingsbalans klopt; snacks en kauwartikelen zijn immers aanvullende voeding en geen volwaardige maaltijd.

Die 10 procent is sneller bereikt dan je denkt. Een grote gedroogde kauwstaaf zoals een bullepees kan volgens Today's Veterinary Practice zo'n 120 kilocalorieën bevatten, meer dan het volledige snackbudget van een gemiddelde middelgrote hond. Kijk dus op de verpakking naar de calorieën, en trek royale kauwdagen af van de hoofdmaaltijden.

Sluipt het gewicht er toch op, dan zijn de snacks bijna altijd de eerste plek om te zoeken. Hoe je een te zware hond weer op koers krijgt, lees je in je hond is te dik.

Hoe kies je een veilige kauwsnack?

Drie vragen bepalen of een kauwsnack geschikt is voor jouw hond:

• Is hij niet te hard? FEDIAF raadt producten aan die langdurig kauwplezier geven zonder keihard te zijn. Kan je er met je duimnagel geen indruk in maken of zou je er zelf je knie niet mee willen raken, dan is hij te hard voor hondentanden.
• Past het formaat bij je hond? Kies de maat die de fabrikant aangeeft voor het gewicht van je hond. Een te kleine snack wordt in zijn geheel doorgeslikt, met verslik- of verstoppingsgevaar.
• Ken je de maker? Koop bij betrouwbare producenten met duidelijke informatie over ingrediënten en calorieën, en wees terughoudend met anonieme gedroogde snacks zonder etiket.

Welke kauwsnacks zijn riskant?

Bovenaan de zwarte lijst van dierenartsen staan de keiharde kauwers: botten, geweien, hoeven en sommige harde nylonproducten. Tandbreuken door kauwen zijn in de dierenartsenpraktijk opvallend frequent; in de vakliteratuur worden prevalenties tot 26 procent vermeld, en een afgebroken kies betekent vaak een pijnlijke behandeling onder verdoving. Ook de wereldwijde dierenartsenvereniging WSAVA waarschuwt voor tandslijtage en -breuken door erg harde kauwproducten.

Tweede risico: verslikken en verstopping. Vooral "schrokkers" die grote stukken in één keer doorslikken, lopen kans op een blokkade in slokdarm of darm, en dat geldt ook voor afgekauwde restjes rundershuid. Neem het laatste kleine stuk daarom af en gooi het weg, en blijf altijd in de buurt zolang je hond kauwt.

Derde aandachtspunt: rauwe en minimaal bewerkte kauwsnacks, zoals gedroogde of rauwe botten en sommige natuurlijke snacks, kunnen ziekmakende bacteriën dragen. Waarom dat ook voor de mensen in huis relevant is, lees je in vers voer en BARF: eerlijk bekeken. Twijfel je of een favoriete snack van jouw hond veilig is, vraag het dan bij een volgend bezoek aan je dierenarts.

Helpen kauwsnacks echt voor het gebit?

Ze kunnen helpen, maar niet elke "dental" snack maakt zijn naam waar. Houvast biedt het keurmerk van de Veterinary Oral Health Council (VOHC), een raad van veterinaire tandheelkundigen. Producten met dat zegel hebben in twee klinische studies aangetoond dat ze plak of tandsteen met minstens 20 procent verminderen.

Dat effect is welkom, want gebitsproblemen zijn bij honden erg wijdverspreid: tegen de leeftijd van drie jaar heeft het overgrote deel van de honden een vorm van tandheelkundige aandoening. Een dagelijkse gebitssnack met keurmerk is dan een zinvolle aanvulling, zeker bij honden die poetsen lastig vinden.

Een aanvulling, geen vervanging: mechanisch poetsen blijft de gouden standaard voor een gezond hondengebit. Hoe je dat rustig aanleert, staat in gebitsverzorging voor je hond. En reken ook gebitssnacks mee in het dagelijkse caloriebudget.

Hoe beloon je slim tijdens training?

Voor training gelden andere regels dan voor kauwplezier: beloningen moeten klein, zacht en snel op te eten zijn, zodat je vlot meerdere keren na elkaar kan belonen zonder het caloriebudget op te blazen. Denk aan snoepjes ter grootte van een erwt, of stukjes gekookte kip. Hoe hoger de moeilijkheidsgraad of afleiding, hoe lekkerder de beloning mag zijn.

Caloriearm belonen kan ook met groente en fruit: de voedingsdienst van UC Davis noemt onder meer rauwe wortel, gekookte groene boontjes, appelstukjes en watermeloen als lichte snacks. Niet elke hond vindt groente een beloning waard, dus test wat jouw hond echt motiveert. Wat wel en niet veilig te delen valt, vind je in mag je hond dat eten?.

Slimme truc voor gevoelige of voedselgekke honden: reserveer een deel van de dagelijkse brokken als trainingsbeloning. Zo blijft het dagtotaal kloppen en werkt je hond graag voor zijn eigen eten. Belonen met eten is trouwens geen verwennerij: beloningsgericht trainen is de aanpak die veterinaire gedragsorganisaties aanraden.

Veelgestelde vragen