Stijfheid bij oudere honden herkennen

Hoe herken je stijfheid bij je hond?

Stijfheid begint zelden met spectaculair manken. Het sluipt erin: je hond komt moeizaam overeind na een dutje, zeker op koude dagen, en loopt de eerste meters houterig voor hij "warmgelopen" is. Op wandeling loopt hij vaker naast of achter je in plaats van voorop, en hij kapt lange wandelingen zelf af.

Let ook op wat je hond niet meer doet. Aarzelen onderaan de trap, niet meer in de auto of op de zetel springen, zich stroef uitschudden of een gewricht likken tot de vacht er bruin uitslaat: het zijn stuk voor stuk signalen die VCA Hospitals en PDSA noemen.

Gedrag telt mee. Een hond met gewrichtspijn kan stiller worden, meer slapen, korzelig reageren op aanrakingen of afstand nemen van drukke kinderen. Wie "chagrijnig oud" lijkt, heeft vaak pijn.

Waar komt die stijfheid vandaan?

De meest voorkomende oorzaak bij oudere honden is artrose: slijtage van het kraakbeen in de gewrichten, waardoor botvlakken minder soepel over elkaar bewegen en het gewricht ontstoken en pijnlijk raakt. VCA Hospitals schat dat minstens 20% van alle volwassen honden artrose heeft, oplopend tot zo'n 80% bij honden ouder dan acht jaar.

Grote rassen, honden met overgewicht en honden met oude blessures of gewrichtsaandoeningen zoals heupdysplasie lopen extra risico. Bij sommige rassen speelt aanleg mee; in onze rasdossiers lees je per ras welke gewrichtsaandoeningen vaker voorkomen.

Maar stijfheid heeft niet altijd artrose als oorzaak. Ook andere aandoeningen kunnen een hond stram of sloom maken, en net daarom is zelf dokteren een slecht idee: wat op slijtage lijkt, verdient eerst een echte diagnose.

Waarom moet je ermee naar de dierenarts?

Omdat stijfheid pijn betekent, en pijn behandelbaar is. Artrose ontwikkelt zich zo geleidelijk dat veel baasjes pas hulp zoeken als de pijn al maanden speelt; honden klagen niet, ze passen zich aan. PDSA raadt daarom aan om al bij de eerste signalen een afspraak te maken en oudere honden sowieso regelmatig te laten controleren.

De dierenarts kijkt hoe je hond beweegt, voelt de gewrichten na om pijn te lokaliseren en stelt zo nodig röntgenfoto's voor. Zo weet je zeker wat er speelt en of er iets anders meespeelt dan slijtage.

Is het artrose, dan valt er meer aan te doen dan vroeger. De behandeling combineert doorgaans gewichtsbeheersing, aangepaste beweging en pijnstilling op maat, eventueel aangevuld met fysiotherapie of hydrotherapie. Genezen kan niet, comfortabel oud worden wel.

Wat mag je zeker niet zelf doen?

Grijp nooit naar je eigen medicijnkastje. Menselijke pijnstillers zoals ibuprofen, paracetamol of aspirine zijn giftig voor honden en kunnen ernstige maag-, lever- en nierschade veroorzaken, ook in kleine dosissen. VCA Hospitals waarschuwt daar expliciet voor: pijnstilling voor honden schrijft alleen de dierenarts voor.

Wees ook voorzichtig met supplementen op eigen houtje. Middelen zoals glucosamine zijn populair en doorgaans veilig, maar ze vervangen geen diagnose en geen pijnstilling. Bespreek met je dierenarts wat zinvol is voor jouw hond, en in welke dosis.

En dwing een stijve hond nooit tot doorzetten. Extra ballen gooien om hem "soepel te houden" terwijl hij pijn heeft, maakt de schade groter. Eerst de diagnose, dan het beweegplan.

Hoe help je thuis, naast de behandeling?

Naast wat de dierenarts voorschrijft, maken deze aanpassingen thuis het verschil:

• Houd je hond slank: elk overtollig kilo drukt op pijnlijke gewrichten. Hulp nodig? Lees je hond is te dik: gezond afvallen.
• Beweeg kort en vaak: enkele rustige wandelingen per dag houden gewrichten soepeler dan één lange tocht of een wild weekend.
• Vermijd springen en glijden: leg antislipmatten op gladde vloeren en gebruik een loopplank voor de auto.
• Zorg voor een warme, dikke ligplek, bijvoorbeeld met traagschuim; kou en een harde ondergrond verergeren stijfheid.
• Meer comfort-ideeën vind je in comfort voor je oude hond.

Wanneer bel je meteen?

Maak sowieso een afspraak bij aanhoudende stijfheid, maar bel meteen als je hond plots kreupel loopt of een poot niet meer belast, duidelijk pijn heeft bij aanraken, niet meer wil opstaan, of als stijfheid samengaat met koorts, sloomheid of niet eten. Dat hoort niet bij slijtage en moet snel bekeken worden.

Houd voor de afspraak een dagboekje bij: wanneer is je hond het stijfst, na welke activiteiten, hoe lang duurt het opwarmen? Een filmpje van het stroeve opstaan of het aarzelen bij de trap zegt de dierenarts vaak meer dan de hond die in de praktijk plots kwiek doet.

Stijfheid hoort bij veel oudere honden, pijn lijden hoort er niet bij. Hoe oud jouw hond in mensenjaren is en wanneer hij officieel senior wordt, ontdek je via de hondenleeftijd-calculator.

Veelgestelde vragen