Broodfok herkennen en vermijden

Wat is broodfok precies?

Broodfok is het fokken van honden waarbij de opbrengst zwaarder weegt dan het welzijn van moeder en pups. Teven krijgen nest na nest, er wordt niet geselecteerd op gezondheid of karakter, en de pups groeien op zonder de prikkels die ze in die eerste weken nodig hebben. Het gaat dus niet over hoeveel honden iemand heeft, maar over hoe er met die honden omgegaan wordt.

Daarnaast bestaat er een tussenhandel: doorverkopers die pups elders opkopen, vaak in het buitenland, en ze hier verkopen alsof ze thuis geboren zijn. Dat verklaart waarom je bij een bezoek soms geen moeder te zien krijgt of waarom de pup in een garage of aan een parking wordt overhandigd.

De gevolgen zie je pas later thuis: pups met maag- en darmproblemen, luchtweginfecties, angst voor alles wat nieuw is, of erfelijke aandoeningen die bij zorgvuldig fokken uitgetest worden. Wie een pup uit zo'n nest haalt, betaalt dat vaak in dierenartskosten en gedragsbegeleiding, en de hond betaalt het in levenskwaliteit.

Welke regels gelden er in Vlaanderen?

Vanaf drie nesten per jaar heb je een erkenning nodig van Dierenwelzijn Vlaanderen, herkenbaar aan het HK-nummer. Wie minder fokt, geldt als occasionele kweker en heeft die erkenning niet nodig, maar moet zich uiteraard wel aan de rest van de regels houden. Een erkenningsnummer op zich is dus geen kwaliteitslabel, en het ontbreken ervan is niet automatisch verdacht.

Bij de verkoop zelf zijn de regels concreet. Een pup mag niet jonger dan acht weken verkocht worden, moet gechipt en correct geregistreerd zijn en een geldig paspoort hebben. De verkoper mag geen valse informatie geven over de leeftijd of de afkomst van het dier. Duikt een van die punten niet op tafel, dan stop je het gesprek.

Sinds enkele jaren geldt bovendien dat het online aanbieden van honden en katten in Vlaanderen verboden is voor particulieren. Alleen erkende kwekerijen, asielen, pensions en handelszaken met een geldig erkenningsnummer mogen adverteren. Een advertentie van een privépersoon met een nestje op een tweedehandssite is dus niet alleen een risico, ze is ook onwettig.

Aan welke signalen herken je broodfok?

Sommige alarmbellen rinkelen al voor je vertrekt. De RSPCA wijst er in haar advies over pupadvertenties op dat dezelfde contactgegevens onder meerdere advertenties, gekopieerde teksten, hergebruikte foto's, verkoopwoorden als miniatuur of teacup, en een paspoort dat op import wijst allemaal typische signalen zijn van handel in plaats van fokkerij.

• Je mag niet thuis komen kijken, of de afspraak wordt verlegd naar een parking, een garage of een adres dat niet bij de fokker hoort.
• De moeder is er niet of reageert niet als de eigen moeder van dit nest; verzin geen excuses voor haar afwezigheid.
• Er zijn verschillende rassen tegelijk beschikbaar, of er is altijd wel een nest klaar wanneer je belt.
• De pup mag meteen mee, ook onder de acht weken, of er wordt gedrukt met de zin dat er nog iemand komt kijken vanmiddag.
• Papieren komen later: chip, registratie, paspoort of het bewijs van ontworming worden nagestuurd in plaats van meegegeven.
• Er worden geen vragen aan jou gesteld over je gezin, je werkuren of je ervaring; het gesprek gaat alleen over betalen en ophalen.

Hoe ziet een zorgvuldige fokker eruit?

Bij een goede fokker draait het bezoek juist niet om verkopen. Je komt binnen in de leefruimte waar de pups opgroeien, de moeder is aanwezig en ontspannen bij haar nest, en je mag terugkomen. De pups zijn gewend aan huisgeluiden, aan aanraking en aan wisselende ondergronden; dat maakt het verschil in de eerste weken thuis.

Een zorgvuldige fokker vertelt uit zichzelf over gezondheidsonderzoeken bij de ouderdieren en toont de uitslagen. Voor honden geboren na 31 december 2014 moet de identiteit van de hond én van de ouders aantoonbaar zijn, dus vraag gerust naar de chipnummers van moeder en vader. Bij rassen met bekende aandoeningen vraag je specifiek naar de tests die voor dat ras aangeraden zijn; welke dat zijn per ras vind je in de rasdossiers.

Verwacht ook vragen terug. Wie zijn pups goed plaatst, wil weten hoeveel uur er iemand thuis is, of er kinderen zijn, hoe je aan beweging denkt te komen en wat je van plan bent qua opvoeding. Een fokker die zegt dat je altijd mag bellen met vragen en de hond terugneemt als het echt misloopt, meent het.

Welke vragen stel je bij het bezoek?

Ga met een lijstje op zak, want ter plaatse leidt een kwispelende pup je aandacht af. Vraag hoeveel nesten deze teef al had en hoeveel nesten er per jaar zijn, waar de pups precies opgroeien, welke ontwormingen en vaccinaties al gebeurd zijn en met welke geneesmiddelen, en wat de pups tot nu toe aan mensen, geluiden en ondergronden zagen.

Vraag ook wat er in het contract staat, wat er gebeurt als de pup binnen enkele weken ziek blijkt, en of je de ouderdieren mag zien bewegen. Bij ziektes zoals hondenziekte, parvovirose en besmettelijke leverontsteking heeft de koper in Vlaanderen recht op terugbetaling; dat de verkoper dat weet en er open over doet, zegt iets over hoe hij werkt.

Merk je onderweg dat er iets niet klopt, dan is er maar één juiste beslissing: niet kopen, hoe hard dat ook voelt voor die ene pup. Elke aankoop financiert het volgende nest. Wil je toch helpen, meld de situatie dan bij de Vlaamse dienst Dierenwelzijn of bij de lokale politie, en kijk voor je hond naar een asiel of een fokker die de toets wel doorstaat. In een hond adopteren uit het asiel lees je hoe die weg verloopt.

Wat als je pup al uit zo'n nest komt?

Veel mensen ontdekken pas achteraf waar hun hond vandaan komt. Dat is geen reden voor schuldgevoel, wel voor een plan. Ga vroeg naar de dierenarts voor een grondige controle en vertel eerlijk waar en hoe je de pup ophaalde; dat stuurt waar de dierenarts naar kijkt, zeker bij een pup die uit het buitenland kwam.

Investeer daarnaast in rustige, positieve gewenning. Pups die weinig gezien hebben, hebben tijd en kleine stappen nodig in plaats van veel prikkels tegelijk. Blijft je hond bang, of ontstaat er angst voor mensen of geluiden, schakel dan tijdig beloningsgerichte begeleiding in; hoe je iemand kiest staat in een gedragsbegeleider kiezen.

Bewaar tot slot alle documenten en communicatie. Blijkt achteraf dat de verkoper valse informatie gaf over leeftijd of afkomst, dan heb je die bewijzen nodig, zowel voor een melding bij Dierenwelzijn Vlaanderen als voor een eventuele discussie over de kosten.

Veelgestelde vragen